Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Σ. ΚΥΠΡΑΙΟΣ: Η πιο ξακουστή πρεμιέρα στην ιστορία της μουσικής

Ο Ρώσος, Ίγκορ Στραβίνσκυ (1882-1971), με τις πρωτοποριακές δημιουργίες του, έφερε ανατροπές στα μουσικά δρώμενα και υπήρξε, ενδεχομένως, ο πιο συζητημένος συνθέτης της εποχής του.

Το 1910, απογείωσε την καριέρα του με το εξαιρετικά δημοφιλές «Πουλί της Φωτιάς», μια μουσική για μπαλέτο, στο μεγαλειώδες κλασσικό στυλ του Τσαϊκόφσκυ. Όμως η σύνθεση που τον χαρακτήρισε ιδιαίτερα ήταν η «Ιεροτελεστία της Άνοιξης», που έγραψε για τα ρωσικά μπαλέτα του Σεργκέι Ντιαγκίλεφ.

Μπορεί σήμερα η «Ιεροτελεστία της Άνοιξης» να χαρακτηρίζεται ως ένα από τα κορυφαία μουσικά αριστουργήματα και να θεωρείται ως ένα από τα θεμέλια της σύγχρονης μουσικής, ωστόσο είναι ένα έργο που ταρακούνησε τα μουσικά δρώμενα και άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στη μουσική του 20ου αιώνα. Αυτό που έκανε ιδιαίτερο το συγκεκριμένο έργο, ήταν ότι κατέδειξε με ένα υπερφυσικό δυναμισμό, το ρυθμό ως κινητήρια δύναμη, σε σχέση με τη μελωδία και την αρμονία, καταρρίπτοντας, συνάμα, τους κανόνες της δομής και της αισθητικής, πράγμα πρωτόγνωρο, τουλάχιστον, έως εκείνη την εποχή.

Η πρεμιέρα του έργου, πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαΐου 1913 στο θέατρο ‘’Champs Elysees’’, στο Παρίσι και υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της ιστορίας της κλασσικής μουσικής.

Ο ίδιος, ο Ίγκορ Στραβίνσκυ έχει δηλώσει πως εμπνεύσθηκε το έργο του αυτό, από ένα ονειροπόλημα. «Στην φαντασία μου, όπως είπε, είδα μια μεγάλη ιερή παγανιστική τελετή. Οι γεροντότεροι είχαν καθίσει σε ένα κύκλο και παρακολουθούσαν τον χορό πριν από τον θάνατο μιας παρθένου, που είχε επιλεχθεί να θυσιαστεί στον Θεό της Άνοιξης, για να έχουν την καλοσύνη του και την γονιμότητα της γης. Δεν υπήρχε μουσικό σύστημα που να με καθοδηγεί. Έγραφα ότι άκουγα μέσα μου».

Ο Στραβίνσκυ έδωσε το έργο στον Πιερ Μοντέ, μαέστρο των ρωσικών μπαλέτων, να το ακούσει. Εκείνος θεώρησε ότι είχε να κάνει με τρελό και πίστευε ότι η μουσική θα προκαλούσε σκάνδαλο. Τελικά, δεν έπεσε έξω, η «Ιεροτελεστία της Άνοιξης» προκάλεσε, πολύ μεγάλες ταραχές.

Στην πρεμιέρα, η εισαγωγή του έργου έγινε ευχάριστα δεκτή από το ανυποψίαστο κοινό. Όσο όμως εξελισσόταν το έργο, άρχισαν να ακούγονται κάποιες σκόρπιες αποδοκιμασίες, οι οποίες, σε συνδυασμό με την προκλητική, για τα δεδομένα, χορογραφία, πύκνωναν όλο και περισσότερο. Τελικά επικράτησε πανδαιμόνιο. Η νευρώδης μουσική και τα βίαια βήματα των χορευτών, που αναπαρίσταναν την παγανιστική τελετή, επηρέαζαν, όλο και πιο πολύ το ψυχισμό του κοινού, το οποίο  αντιδρούσε  αρνητικά στο τόσο ιδιαίτερα πρωτοποριακό άκουσμα, ξεσπώντας σε έντονες αποδοκιμασίες. Ούρλιαζαν, φώναζαν, μιμούνταν φωνές ζώων, ενώ δεν έλειψαν και οι χειροδικίες, καθώς κάποιοι, μάλιστα, γρονθοκοπήθηκαν μεταξύ τους!. Ο ίδιος ο Στραβίνσκυ το έσκασε από ένα παράθυρο των πα¬ρασκηνίων.

Όταν κάποιος ακούσει για πρώτη φορά την «Ιεροτελεστία της Άνοιξης» παρατηρεί ότι δεν υπάρχει ομαλή μετάβαση της μουσικής, από το ένα μουσικό κομμάτι στο άλλο, αλλά ένα «σπάσιμο», με το κάθε ένα «σπασμένο» κομμάτι να αντικαθίσταται από ένα άλλο. Αυτό επιτυγχάνεται με την αντιπαράθεση των διάφορων μουσικών στοιχείων. Το πράγμα όμως αυτό, προκαλεί χάσμα και ένταση κατά την ακρόαση. Αυτή η βίαια μουσική αντιπαράθεση είχε ως προδρόμους της, τους δύο κορυφαίους συνθέτες του ρωσικού μουσικού εθνικισμού, Μουσόργκσκυ και Ρίμσκυ-Κορσάκωφ.

Σήμερα, πλέον, η «Ιεροτελεστία της Άνοιξης» έχει σταθερή θέση στο ρεπερτόριο των συμφωνικών ορχηστρών και παίζεται ως αυτόνομο κομμάτι περισσότερο, παρά ως μπαλέτο.

Τα τελευταία του χρόνια, ο Στραβίνσκυ έγινε ιδιαίτερα εγκεφαλικός και πειραματιζόταν συνθέτοντας διάφορα στυλ μουσικής. Πέθανε στη Νέα Υόρκη το 1971.

 

Σωτήρης Κυπραίος

Σωτήρης Κυπραίος

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version