Το τελευταίο καλοκαίρι στην Κάλυμνο είχα την ευκαιρία να φωτογραφίσω δύο βιβλία πρακτικών και αλληλογραφίας της Δημογεροντίας Καλύμνου από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Η έρευνα στο αρχείο της Δημογεροντίας έγινε με την ενθάρρυνση και βοήθεια του παλιού μου καλού μαθητή Μανόλη Λεβέντη, σήμερα Διευθυντή του 3ου Δημοτικού Σχολείου Καλύμνου και Δημοτικού Συμβούλου, τον οποίο και από αυτή τη θέση απείρως ευχαριστώ.
Αριθ. 73.Το Δημοτικόν Συμβούλιον Καλύμνου, επί τη βάσει εράνου των πολιτών υπέρ της εικονογραφήσεως του τέμπλου και διαφόρων εικόνων του Ιερού Ναού του Χριστού, εγκρίνει να συνταχθή επ’ ονόματι της Κοινότητος το Συμβόλαιον δι’ ου ανατίθεται η εργασία αύτη τω καλλιτέχνη κ. Σακελλαρίω Α. Μαγκλή επί αντιμισθία λιρών οθωμανικών τετρακοσίων πεντήκοντα (450).
Εμφανισθείσα εν τη αιθούση της Ιεράς Μητροπόλεως η Καστροβακίνα Μ. Σκόνη το γένος Μ. Ζερβού υπήκοος οθωμανίς, κάτοικος Καλύμνου, επί παρουσία των προσυποφαινομένων δύο ενηλίκων μαρτύρων, υπηκόων και κατοίκων επίσης, εις ουδεμίαν υπαγομένη του νόμου εξαίρεσιν, εδήλωσεν ότι
Οταν αντέγραφα από το ιδιόχειρο χειρόγραφο του Νικολάου Καλαβρού το λόγο που είχε εκφωνήσει στην τελετή κατάθεσης του θεμελίου λίθου του Νικηφορείου Γυμνασίου στις 5 Οκτωβρίου 1905, (Α. τ. Κ.φ. 166, Απρ. 2004), μου έκαμε εντύπωση η πληροφορία ότι μια απλοϊκή και αγράμματη Καλυμνιά, η θεία του Αρχιμανδρίτη Νικηφόρου Ζερβού Καστροβακίνα σύζυγος Μιχαήλ Σκόνη, το γένος Μιχαήλ Ζερβού, δώρισε στο Δήμο Καλύμνου το γήπεδο στην περιοχή Παντίνο, στο οποίο χτίστηκε η ‘‘1η Δημοτική των αρρένων Σχολή’’.
Το σημερινό χειρόγραφο είναι μια δικαστική απόφαση του 1860. Από το έγγραφο αυτό φαίνεται ότι η Δημαρχία είχε και δικαστικές αρμοδιότητες, τις οποίες ασκούσε μαζί με τον Τούρκο υποδιοικητή (Καϊμακάμη). Τουλάχιστο για τις κτηματικές διαφορές μεταξύ των Καλύμνιων, που όπως φαίνεται υπήρχαν και τότε.
Μια και τα παλιά Καλύμνικα έγγραφα που έχω στη διάθεσή μου για δημοσίευση γίνονται όλο και λιγότερα, σκέφτηκα σήμερα να σας διηγηθώ την ιστορία ενός τέκνου της Καλύμνου, μακρινού προγονικού συγγενούς μου, που στα μέσα του 19ου αιώνα άφησε την τελευταία του πνοή μακριά από την Κάλυμνο, πολύ νέος και κάτω από τραγικές συνθήκες, θύμα της προσήλωσής του στο καθήκον.
Συνεχίζουμε σήμερα παραθέτοντας το έγγραφο της απόφασης - εντολής του Δημητρίου Υψηλάντη προς τους Καλύμνιους, η οποία υπάρχει στο Αρχείο ιστορικών εγγράφων της Ιστορικής και ΕθνολογικήςΕταιρείας της Ελλάδος με αριθμό μητρώου 85221, και για την οποία γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο.
Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος (Ι.Ε.Ε.Ε.), στην οποία ανήκει το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, που στεγάζεται στο κτίριο της παλαιάς Βουλής, έχει ένα πλούσιο και καλά οργανωμένο Αρχείο Ιστορικών Εγγράφων.
Συνεχίζουμε σήμερα με την παράθεση του κειμένου του συμφωνητικού που υπέγραψαν οι Δημογέροντες της Καλύμνου με τον Ιωάννη Χαλεπά για την κατασκευή του τέμπλου του Χριστού.