Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Ι.Θ. ΠΑΤΕΛΛΗΣ: Ξυρίσματος ενθυμήματα

Το καθημερινό ξύρισμα ήταν κάποτε, κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης υπηρεσίας μου σε Κοινωφελή Οργανισμό, η δεύτερη αυτονόητη κίνηση μετά το πρωινό νίψιμο. Η καθημερινή συναναστροφή με κόσμο προϋπόθετε την τήρηση κάποιων κανόνων, ακόμα και ως υπηρεσιακή υποχρέωση: Κόσμια εμφάνιση, καλοξυρισμένο πρόσωπο.

 

Είχε προηγηθεί, λίγο καιρό πριν, ο ψυχαναγκασμός του κέρβερου λοχία σε περίοδο στρατιωτικής θητείας που, εκτός από τις καλογυαλισμένες μπότες, απαιτούσε «κόντρα ξούρα» στο μάγουλο του νεοσύλλεκτου φαντάρου. Μου έμεινε η συνήθεια. Με ακολουθεί πλέον καθημερινά παρά τα προστάγματα της μόδας. Αυτής που θέλει το σύγχρονο άνδρα, για να είναι in, να παρουσιάζεται με γένια μιας τουλάχιστον εβδομάδας.

Στα παιδικά μου χρόνια, τα πρώτα μεταπολεμικά, το ξύρισμα μια φορά την εβδομάδα στο μπαρμπέρικο, συνήθως Σάββατο, ήταν καθιερωμένη διαδικασία για το σφουγγαρά ή το ναυτικό με το στριφτό μαύρο μουστακάκι, το κασκέτο και το ηλιοκαμένο πρόσωπο. Κάτι σαν απαραίτητο συμπλήρωμα του κυριακάτικου σκούρου κουστουμιού με το λευκό πουκάμισο, την τενεκεδένια ταμπακέρα στην εσωτερική τσέπη του σακακιού και την τσατσάρα στην κωλότσεπη.

Η επιλογή του μπαρμπέρη ήταν σοβαρή και προσωπική υπόθεση για τον καθένα, κάτι σαν την επιλογή γιατρού ή οδοντογιατρού. Το ελαφρύ του χέρι, η επιμέλεια στο ακόνισμα του ξυραφιού στο δερμάτινο ιμάντα, η ποιότητα της σαπουνάδας στο πρόσωπο, η «στύψη» για τα απρόοπτα κοψίματα, προσέδιδαν στον κουρέα προσόντα φήμης και στοιχεία προτίμησης από την πελατεία. Αυτή την ατμόσφαιρα ήταν που απόδωσε μοναδικά ο αξέχαστος Τσάρλι Τσάπλιν (Σαρλώ) στον προπολεμικό «Μεγάλο Δικτάτορα», όταν σατίριζε τον παντοδύναμο τότε Χίτλερ. Παίζοντας το ρόλο ενός Εβραίου κουρέα, ξύριζε με απίθανες χορευτικές φιγούρες, ανάλογα και με την μουσική υπόκρουση που συνόδευε τις κινήσεις του.

Από την δεκαετία του ’50 και μετά, αρκετοί, κυρίως της αστικής τάξης, είχαν αρχίσει να ξυρίζονται μόνοι τους με τη γνωστή ξυριστική μηχανή η οποία βίδωνε στη βάση της το ξυραφάκι Gillette ή Wilkinson. Την απλωμένη ξυριστική κρέμα στο πρόσωπο μετέτρεπε σε πλούσιο αφρό, που μαλάκωνε τα γένια, το πινέλο με βάση από βακελίτη ή φίνο ξύλο, ανάλογα με το μερακλίκι του χρήστη. Τότε μάλιστα ένα καλό δώρο για άνδρα, κυρίως από γυναικείο χέρι, ήταν και ένα καλαίσθητο πινέλο ξυρίσματος, καλοδεχούμενο όσο και μια ασημένια ταμπακέρα.

Σε μέρα γάμου, τη μερίδα του λέοντος στις ετοιμασίες και το στόλισμα έπαιρνε βέβαια η νύφη. Όμως και η περιποίηση του γαμπρού, το κούρεμα, το ξύρισμα και το ντύσιμο, ήταν μέρος της γαμήλιας εθιμικής παράδοσης. Σ’ αυτήν τη διαδικασία σημαντικό μερίδιο στην αξιοπρεπή εμφάνισή του γαμπρού είχε και ο μπαρμπέρης του. Ο οποίος έδινε τα ρέστα του ώστε να δικαιώσει τη φήμη του και το καλογυαλισμένο μάγουλο του γαμπρού να προσελκύσει, σαν μαγνήτης, το χάδι της νύφης. Ήταν το γλυκό αντάλλαγμα για την πικρή «λυπητερή» του λογαριασμού των γαμήλιων εξόδων, που τον περίμενε στο τέλος, σύμφωνα και με την παροιμία «στο τέλος ξυρίζουν το γαμπρό».

Παλαιότερα, το πρώτο ξύρισμα, όπως και το πρώτο τσιγάρο, σήμαινε το πέρασμα του εφήβου, από το άχαρες χνούδι και την απωθητική ακμή, στον ανδρισμό. Είχαμε μάλιστα και τις προτιμήσεις μας στη ξυριστική μηχανή που πρωτοαγοράζαμε να είναι χρώμα ασημί ή χρυσό, αλλά και στο ξυραφάκι που χρησιμοποιούσαμε. Σε μέρες ραδιοφώνου, οι μεταδώσεις των ποδοσφαιρικών αγώνων με τα σουτ του Σταματιάδη, του Παπαντωνίου, του Μπέμπη, ήταν μια προσφορά από τα ξυραφάκια Astor. Ήταν φυσικό λοιπόν να τα προτιμούμε, ιδιαίτερα αν συνδυάζονταν με νίκη της αγαπημένης μας ομάδας.

Αργότερα, γύρω στη δεκαετία του ’70, έκαναν την εμφάνισή τους και οι ηλεκτρικές ξυριστικές μηχανές. Δεν έπεισαν και δεν έπιασαν.

Σήμερα μπροστά στον καθρέφτη, λίγο πριν η ξυριστική μηχανή Bic λειάνει το πρόσωπο, αναλογίζομαι πόσοι ακόμα έχουμε μείνει πιστοί στο καθημερινό ξύρισμα, αντιμέτωποι με τη μόδα των τριχών. Παρηγορούμαι αντιστρέφοντας τσεχωφική φράση από ένα θεατρικό του έργο : «Κυρίες μου, να μας αγαπάτε και ξυρισμένους. Διότι αξύριστους μας αγαπάνε κι άλλες».

Κάλυμνος, Ιούλιος 2012                                   Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Γιάννης Πατέλλης

Γιάννης Πατέλλης

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

1 σχόλιο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version