Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

ΔΑΝ. ΖΕΡΒΟΣ: Είσπραξη φόρων το 1864

Είναι γνωστό ότι τον 19ο αιώνα στην Κάλυμνο στα πλαίσια των ‘‘προνομίων’’, που οι Σουλτάνοι είχαν παραχωρήσει στα άγονα νησιά, την τοπική διοίκηση ασκούσε η Δημογεροντία, η οποία συντηρούσε κοινωνικούς θεσμούς, που και σήμερα προκαλούν θαυμασμό, όπως δημοσυντήρητα Σχολεία, δημοτικούς γιατρούς που θεράπευαν δωρεάν τους πολίτες, δημοτικό φαρμακείο, που έδινε δωρεάν φάρμακα κ. α.

 

Για την εξασφάλιση των απαιτουμένων οικονομικών πόρων η Δημογεροντία επέβαλλε διάφορους φόρους, από το προϊόν των οποίων, αφού πλήρωνε την Μαχτού δηλαδή τον κατ’ αποκοπή ετήσιο φόρο στους Οθωμανούς, με το υπόλοιπο κάλυπτε τις άλλες ανάγκες της.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο εισπράττονταν οι φόροι. Η Δημογεροντία δεν είχε εισπρακτική υπηρεσία, αλλά νοίκιαζε το δικαίωμα είσπραξης των φόρων σε ιδιώτες, που πλήρωναν ένα προκαθορισμένο ποσό στη Δημογεροντία και εισέπρατταν τους φόρους από τους υπόχρεους. Η ενοικίαση των φόρων γινόταν με πλειστηριασμό κάθε χρόνο και ενοικιαστής για ένα έτος αναδεικνυόταν όποιος έδινε στη Δημαρχία τα περισσότερα.

 Οι σημαντικότεροι από πλευράς απόδοσης φόροι ήταν τα ‘‘τοπικά δικαιώματα’’, δηλαδή οι τελωνειακοί δασμοί επί των εμπορευμάτων.

Στο βιβλίο πράξεων και αλληλογραφίας της Δημογεροντικής θητείας των Θ. Τσαβούση και Μ. Συμεών του έτους 1864 υπάρχει αντίγραφο μιας απόφασης, από την οποία μπορούμε να αντλήσουμε ενδιαφέρουσες σχετικές πληροφορίες.

Η απόφαση

 

[Το κείμενο της απόφασης είναι στις φωτογραφίες διότι δεν είναι πλέον δυνατή η πολυτονική καταχώρησή του.]

Παρατηρήσεις και Σχόλια

1. Σε πολλές περιπτώσεις, που παίρνονταν αποφάσεις για μείζονος σημασίας θέματα, μετείχαν στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου και ‘‘πρόκριτοι’’. Η συμμετοχή τους αναφέρεται στο κείμενο της απόφασης, χωρίς όμως να είναι σαφές αν συμμετείχαν με δικαίωμα ψήφου ή μόνο συμβουλευτικά.

2. Η συνεδρίαση του Συμβουλίου στον νάρθηκα της Εκκλησίας μάλλον υπονοεί ότι η απόφαση πάρθηκε με Θεία επιφοίτηση!

3. Τα σφουγγάρια διακρίνονται από τα άλλα εμπορεύματα. Προφανώς λόγω της ιδιαίτερης σημασίας τους για την οικονομική ζωή της Καλύμνου.

4. Στη συνέχεια όμως καθορίστηκε με νέα απόφαση η διατίμηση, το ύψος δηλαδή των δασμών για κάθε περίπτωση. Αυτή η νέα απόφαση θα είναι το επόμενο θέμα μας.

5. Φαίνεται ότι στην Κάλυμνο έφερναν σφουγγάρια και σφουγγαράδες ή μικροέμποροι από άλλα νησιά και τα πουλούσαν στους Καλύμνιους μεγαλέμπορους εξαγωγείς. Αλλά και οι Καλύμνιοι έμποροι θα αγόραζαν και από αλλού σφουγγάρια, τα οποία έφερναν στην Κάλυμνο, τα επεξεργαζόντουσαν μαζί με αυτά που αγόραζαν από τους Καλύμνιους σφουγγαράδες και τα έστελναν στην Ευρώπη και τη Ρωσία.

6. Δεν είναι πρωτότυπες υπογραφές. Το έγγραφο είναι προφανώς αντίγραφο. Φαίνεται ότι το πρωτότυπο της απόφασης με τις αυθεντικές υπογραφές και σφραγίδες γράφτηκε σε φύλλο χαρτιού, που δόθηκε στον ενοικιαστή, ενώ στο βιβλίο απλά αντιγράφηκε.

7. Φαίνεται ότι η διάρκεια του πλειστηριασμού ήταν προκαθορισμένη και σημειωνόταν με ένα αναμμένο κερί. Άρχιζαν οι προσφορές με το άναμμα του κεριού και σταματούσαν με το σβήσιμο.

8. Δεδομένου ότι εκτός από αυτούς τους δασμούς η Δημογεροντία είχε και άλλα έσοδα από τα δέκατα των παραγομένων γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων και από διάφορα ενοίκια κτημάτων και βοσκοτόπων, ενώ ο κατ’ αποκοπή φόρος, η Μαχτού, που πλήρωνε στους Οθωμανούς, ήταν μόνο 31000 γρόσια, συμπεραίνουμε ότι το Δημοτικό ταμείο ήταν αρκετά εύρωστο.

Τελευταία τροποποίηση στις
Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version