Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

ΔΑΝ. Α. ΖΕΡΒΟΣ: Διορισμοί Δασκάλων το 1883

Στο βιβλίο πρακτικών και αποφάσεων της Δημογεροντικής θητείας των Θέμελη Ολυμπίτη και Αντωνίου Πελεκάνου, του έτους 1883 υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα απόφαση, για το διορισμό και τη μισθοδοσία του διδακτικού προσωπικού στα σχολεία της Καλύμνου για το προσεχές σχολικό έτος.

 

Όπως είναι γνωστό τα Σχολεία ήταν της Κοινότητας, δημόσια, και η εποπτεία και διαχείρισή τους γινόταν από την ‘‘Εφορεία επί των Σχολείων’’, μια ειδική επιτροπή από διακεκριμένους πολίτες, που είχε συστήσει η Δημογεροντία γι αυτόν τον σκοπό. Παράλληλα κατά καιρούς λειτούργησαν και ιδιωτικά σχολεία, με την έννοια ότι κάποιοι δάσκαλοι σε δικό τους χώρο δίδασκαν μαθητές ατομικά ή και ομαδικά, αμειβόμενοι από τους γονείς των μαθητών.

Τα Σχολεία ήταν δύο βαθμίδων. Το Δημοτικό στο οποίο διδασκόντουσαν τα ‘‘κοινά γράμματα’’, δηλαδή γραφή, ανάγνωση και στοιχειώδη μαθηματικά και το Ελληνικό Σχολείο στο οποίο διδασκόταν η Ελληνική γλώσσα και σε γενικές γραμμές ακολουθούσε το πρόγραμμα των Γυμνασίων της Ελλάδος.

Μετά την αποφοίτηση από το Ελληνικό Σχολείο, στην ηλικία συνήθως 15-16 ετών, όποιος ήθελε να συνεχίσει σπουδές σε Πανεπιστήμιο πήγαινε στην Αθήνα, έδινε κατατακτήριες εξετάσεις στο Γυμνάσιο και ανάλογα με την επίδοσή του ή έπαιρνε αμέσως το Απολυτήριο του Γυμνασίου με το οποίο εγγραφόταν στο Πανεπιστήμιο, ή κατατασσόταν σε κάποια τάξη του Γυμνασίου, συνήθως την τελευταία και σπάνια την προτελευταία, και μετά από την αντίστοιχη φοίτηση και τις απολυτήριες εξετάσεις, έπαιρνε το απολυτήριο του Γυμνασίου.  Αυτό κράτησε μέχρι περίπου το τέλος του 19ου αιώνα, οπότε το Ελληνικό κράτος αναγνώρισε το Ελληνικό Σχολείο της Καλύμνου ως ισότιμο με τα Γυμνάσια της Ελλάδος και έτσι μπορούσαν πια οι απόφοιτοι να εγγράφονται απευθείας στο Πανεπιστήμιο.

Η απόφαση

Ἀριθμὸς  50.

Σήμερον 25ην Ἰουλίου τοῦ 1883ου ἔτους συνελθὸν τὸ Δημογεροντικὸν Συμβούλιον μετὰ τῶν προκρίτων Ποθαίας καὶ Χώρας εἰς δημοσίαν συνεδρίασιν ἐκλέγει Ἀλληλοδιδάκτας(1) τῆς μὲν Χώρας τὸν Φιλόλαον Καλαβρὸν ὡς πρῶτον διδάσκαλον ἀντὶ μισθοῦ πέντε χιλιάδων γροσίων (5000) καὶ τὸν Μιχαὴλ Π. Θωμᾶ ὡς βοηθὸν ἀντὶ μισθοῦ τριῶν χιλιάδων (3000), τῆς δὲ Ποθαίας τὸν Νικήταν Κουρεμέτην καὶ Μ. Παλαμαρζῆν τὸν μὲν ὡς πρῶτον, τὸν δὲ ὡς δεύτερον μὲ τοὺς αὐτοὺς τῶν ἄλλων μισθοὺς, διδασκαλίσσας δὲ ἐν Ποθαίᾳ τὴν Καλῆν Καλαβροῦ(2) μὲ μισθὸν ἑπτὰ χιλιάδας (7000) γρόσια, τὴν δὲ Μαρίαν Σαρδινάκη ἐν Χώρᾳ μὲ μισθὸν πέντε χιλιάδας (5000)∙ ἐγκρίνει δὲ νὰ συστηθῶσι τρεῖς Ἑλληνοδιδάσκαλοι ἐν Χώρᾳ καὶ τρεῖς ἐν Ποθαίᾳ καὶ νὰ χωρηγηθῶσι ἀνὰ δέκα ἑπτὰ χιλιάδας γρόσια εἰς τὴν ἐφορίαν τῶν Σχολείων πρὸς ὑποστήριξιν τῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων εἰς ἑκάτερον μέρος, ὅπερ ποσὸν ὑποχρεοῦται ἡ Κοινότης νὰ πληρώσῃ εἰς ἑκαστον τῶν Ἑλληνοδιδασκάλων ἀναλόγως τοῦ μισθοῦ, ὁ ὁποῖος ἤθελε συμφωνηθῆ· ἔτι δὲ νὰ εἰσπραχθῶσι δίδακτρα πρὸς συμπλήρωσιν τῶν μισθῶν τῶν ἐν Ποθαίᾳ  Διδασκάλων παρὰ τῶν εὐποροῦντων μαθητῶν, τῶν ἐν Ποθαίᾳ, τῶν μὲν ἑλληνικῶν ἕν μετζίτιον(3), τῶν δὲ ἄλλων ἀῤῥένων καὶ θηλέων ἀνὰ ἥμισυ μετζίτιον(4), ἐὰν δὲ ἤθελεν ὑπάρξει ἔλλειμμα νὰ πληροῦται δι᾽ ἰδιαιτέρας συνεισφορᾶς τῶν πατέρων τῶν μαθητῶν τῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων διὰ μὲν τὸ ἔλλειμμα τῶν ἐν Ποθαίᾳ ὑπὸ τῶν ἐν Ποθαίᾳ, διὰ δὲ τὸ ἐν Χώρᾳ ὑπὸ τῶν ἐν Χώρᾳ.

            Ἐν Καλύμνῳ

Οἱ Δημογέροντες:   (Τ.Σ.)(5)  Θέμελις Ὀλυμπίτης. (6)

Τὸ Δημ. Συμβούλιον καὶ οἱ πρόκριτοι:  Ἀναγνώστης Σπύρτος, Θεοφίλης Παπᾶ Μιχαήλ, Ν. Γ. Κουντούρης, Κλεάνθης Σ. Ζερβός, Χ# Ἀ. Καραντώνης, Μιχαήλ Ἰ. Συμεών, Ν. Ι. Δράκος, Ἰωάννης Ν. Τηλιακός, Σάββας Πελεκάνος, Μιχαήλ Φούσκης, Ἰωάννης Καθοπούλης.

Παρατηρήσεις και σχόλια

1. Αλληλοδιδάκτης = Δάσκαλος που εφαρμόζει την αλληλοδιδακτική μέθοδο, κατά την οποία ο Δάσκαλος καθοδηγεί τους ευφυέστερους και επιμελέστερους, δηλαδή τους καλύτερους μαθητές να διδάσκουν τους λιγότερο καλούς συμμαθητές τους. Σε κάθε δάσκαλο του αλληλοδιδακτικού σχολείου, αλληλοδιδάκτη, αντιστοιχούσε και ένας ή δύο βοηθοί, ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών.

2. Καλή (Καλλιόπη) Καλαβρού = Θυγατέρα του Ελληνοδιδασκάλου Νομικού Καλαβρού και αδελφή του Σχολάρχη Νικολάου Καλαβρού, ήταν από τις πρώτες Καλυμνιές που σπούδασε στο Αρσάκειο, στην Αθήνα, και για πολλά χρόνια διετέλεσε Διευθύντρια του Παρθεναγωγείου.

3. μετζίτιον (μετζίτι ή μεζίτθι) = Ήταν νόμισμα που έκοψε ο Σουλτάνος Αβδούλ Μετζίτ (1839-1861) το 1844. Υπήρχε το χρυσό μετζίτι αξίας ίσης προς 1 χρυσή οθωμανική λίρα (100 γρόσια) και το πιο συνηθισμένο ασημένιο μετζίτι αξίας ίσης προς το 1/5 της χρυσής οθωμανικής λίρας (20 γρόσια). Όμως το μετζίτι όπως άλλωστε και η λίρα στις τρέχουσες συναλλαγές στην αγορά είχε άλλη τιμή σε διάφορες εποχές μεγαλύτερη των 20 γροσιών. Οι διάφορες αξίες εκφραζόντουσαν μεν σε γρόσια, αλλά οι υπολογισμοί γινόντουσαν σε συσχετισμό με την τρέχουσα στην αγορά τιμή του μετζιτιού και της λίρας, που η πραγματική τους αξία θεωρούνταν σταθερή. Έτσι αν σε μία συναλλαγή λαμβανόταν ως τιμή του μετζιτιού η επίσημη, 20 γρόσια, τότε τα γρόσια χαρακτηριζόντουσαν «ταμιακά γρόσια» ή «επίσημα γρόσια», ενώ αν λαμβανόταν η ισχύουσα στην αγορά, η οποία π. χ. τον Ιούνιο του 1894 ήταν 26 γρόσια το μετζίτι, όπως κατά κανόνα συνέβαινε στις καθημερινές ενδοκαλυμνιακές συναλλαγές, χαρακτηριζόντουσαν «αγοραία γρόσια Καλύμνου» ή απλά «γρόσια Καλύμνου». Οι συναλλαγές μεγάλης αξίας γινόντουσαν απευθείας σε μετζίτια ή λίρες ή και σε διάφορα Ευρωπαϊκά νομίσματα, χρυσά ή αργυρά.

4. Από εδώ φαίνεται ότι τα σχολεία συντηρούσε μεν η Κοινότητα, αλλά όταν δεν έφθαναν οι δημόσιοι πόροι, συμπλήρωναν οι μαθητές, πληρώνοντας δίδακτρα, που διαφοροποιούνταν ανάλογα με την οικονομική κατάσταση των γονέων και την εκπαιδευτική βαθμίδα που φοιτούσαν.

5. Κυκλική σφραγίδα μικρού μεγέθους με οθωμανικά γράμματα που σε πρόχειρη μετάφραση σημαίνουν ‘‘πρώτος αιρετός 1287’’. Το Οθωμανικό έτος 1287 άρχισε στις 22 Μαρτίου 1870 και τελείωσε στις 10 Μαρτίου 1871. (Οι Χριστιανικές ημερομηνίες είναι σύμφωνα με το τότε ισχύον Ιουλιανό ημερολόγιο). Προφανώς είναι η σφραγίδα του εκάστοτε πρώτου Δημογέροντα, όπως καθορίστηκε μετά την διοικητική μεταρρύθμιση του 1869-1870 με την εγκατάσταση οθωμανικών διοικητικών αρχών (Καϊμακάμης, Αστυνόμος, ίσως και άλλοι).

6. Στο πρωτότυπο υπάρχει και η υπογραφή του 2ου Δημογέροντα, Αντωνίου Πελεκάνου, αλλά είναι διαγραμμένη και από κάτω έχει γραφτεί προφανώς από τον ίδιο η παρατήρηση: «Κατὰ λάθος ὑπέγραψα, μὴ κατανοήσας τὸ ἐμπεριεχόμενον, καθ᾽ ὅ ἀπών, ὁπότε ἐγένετο τὸ παρόν· ὅθεν θεωρῶ αὐτὴν ἄκυρον καὶ ὡς μηδόλως τεθεῖσαν. Ἀντώνιος Σ. Πελεκάνος, Ἰατρός».


 

Τελευταία τροποποίηση στις
Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version