Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Σ. ΚΥΠΡΑΙΟΣ: Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, ο τιτάνας της μουσικής (μ. δ’)

Η τελευταία δημιουργική περίοδος, του κορυφαίου μουσικού όλων των εποχών, Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, χαρακτηρίζεται από συνθέσεις μεγαλοπρεπείς, με εξαιρετικό πνευματικό βάθος, ενώ η δομή τους θεωρείται γενικά πιο αφηρημένη και ασαφής με έντονα ρομαντικά στοιχεία.

 

Η ολοκλήρωση των κύκλων των δημιουργιών του, έγινε με την περάτωση και την παρουσίαση της εξαιρετικής 9ης Συμφωνίας, όπου συχνά ταυτίζεται με εθνικοκοινωνικούς αγώνες και γίνεται σημείο αναφοράς στο παγκόσμιο πολιτιστικό γίγνεσθαι. Σε διάφορες ιστορικές στιγμές, η 9η συμφωνία, απετέλεσε μέσο εμψύχωσης, ανάτασης, παρηγοριάς και ελπίδας συμβολίζοντας την ελευθερία και την αδελφοσύνη των λαών. Ακόμα και σήμερα, η 9η συμφωνία, αποτελεί τον «ύμνο» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν αυτή εκπροσωπείται επίσημα σε διεθνείς διοργανώσεις και τελετές. 

Στην ένατη συμφωνία υπάρχει ένα σημαντικό στοιχείο καινοτομίας, τουλάχιστον για εκείνη την εποχή που ήταν η χρήση χορωδίας και τεσσάρων μονωδών στην μελοποίηση του ποιήματος Ωδή στη Χαρά του Σίλερ.

Το μνημειώδες αυτό έργο, εκτελέστηκε για πρώτη φορά στις 7 Μαΐου του 1824, δηλαδή πριν από 188 χρόνια ακριβώς.

Η διαφήμιση της μεγάλης συναυλίας όπου πρωτακούσθηκαν επίσης και τα τρία μέρη της περίφημης λειτουργίας «Missa Solemnis» γνωστοποιούσε:

 «Ο κύριος Σουπάντσιγκ θα έχει την διεύθυνση της ορχήστρας και ο κύριος Ουμλάουφ τη καλλιτεχνική διεύθυνση. Ο κύριος Λούντβιχ βαν Μπετόβεν θα μετάσχει στη διεύθυνση του συνόλου».

     Η παρουσία του όμως, ως μαέστρου, κατά την εκτέλεση του «Ύμνου της Χαράς», ήταν δραματική και αυτό διότι είχε πλέον χάσει  ολοκληρωτικά την αίσθηση της ακοής. Ο Μπετόβεν στάθηκε πλάι στον μαέστρο Ουμλάουφ,  κοίταζε τις παρτιτούρες, γύριζε αμήχανα τα φύλλα και παρατηρούσε, με ιδιαίτερη προσοχή, το ανοιγόκλεισμα των χειλιών των τραγουδιστών. Όμως στο πρόσωπο του ήταν εμφανής η μεγάλη αγωνία για την επιτυχία της δημιουργίας του, αλλά και συνάμα μια απέραντη μελαγχολία, πικρία και απογοήτευση που δεν μπορούσε να την ακούσει. Έχοντας, όμως, γυρισμένη την πλάτη του προς το κοινό δεν έβλεπε το συγκλονιστικό παραλήρημα του ενθουσιασμού που είχε κυριεύσει το ακροατήριο. Τότε η Ούνγκερ, η διάσημη soprano, που μετείχε στους σολίστες του Ύμνου, πήγε πλάι στον Μπετόβεν, τον άρπαξε απ’ τους ώμους και τον γύρισε στο κοινό που εξτασιασμένο τον επευφημούσε ζητωκραυγάζοντας. Ο Μπετόβεν βαθύτατα συγκινημένος και μη μπορώντας να αρθρώσει λέξη, υποκλίθηκε μπροστά στο βιεννέζικο πλήθος. Ο μουσικοκριτικός Φ. Ρόχλιτς  λίγες μέρες μετά, έγραψε σε εφημερίδα της Λειψίας: «Ποτέ, από την εποχή του Αισχύλου η ψυχή του ανθρώπου δεν είχε αισθανθεί αυτό το συγκλονιστικό ανατρίχιασμα από τη γιγάντια έμπνευση αυτής της μεγαλοφυΐας».

Η υγεία του Μπετόβεν ήταν γενικά κακή και το 1826 επιδεινώθηκε δραστικά, γεγονός που οδήγησε και στο θάνατο του τον επόμενο χρόνο.

       Η μεγάλη αυτή διάνοια, η φιλελεύθερη αυτή ψυχή, ήταν μεγάλος φιλέλληνας και πολλές φορές από το κρεβά­τι του πόνου του, ρωτούσε για την έκβαση του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων του 1821, για συντροφιά του δε, είχε τα συγγράμματα του Ομήρου, του Αριστοτέλη, του Πλάτωνα και του Πλού­ταρχου που γνώρισε στα νεανικά του χρόνια, ως φοιτητής της φιλοσοφικής.

     Μέχρι την ώρα του θανάτου του, ο Μπετόβεν είχε γίνει ένας ήρωας.

Στην μεγαλειώδη κηδεία του μουσικού αυτού Τιτάνα, που έγινε στις 29 Μαρτίου, παραβρέθηκε σύσσωμος ο πολιτικός και καλλιτεχνικός κόσμος της Βιέννης και όχι μόνο. Υπήρξε συρροή μεγάλου αριθμού καλλιτεχνών, πολλών διάσημων προσώπων αλλά και πλήθος απλών ανθρώπων. Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής, περίπου 40.000 άτομα συνόδευσαν το μεγάλο νεκρό στην τελευταία του κατοικία. Ένας από τους 36 λαμπαδηφόρους που κρατούσαν το φέρετρο, ήταν και ο μεγάλος μεταγενέστερος συνθέτης της ρομαντικής εποχής, Φρανς Σούμπερτ.

     Ο κορυφαίος αυτός μουσουργός έφυγε από τη ζωή, όμως έμεινε αθάνατος διότι η επιβλητική αριστουργηματική του τέχνη, της εκρηκτικής δυναμικής ρυθμικής και αισθησιακής μελωδίας οι οποίες περίτεχνα υποστηρίζονταν από ένα εξαίσιο αρμονικό υπόβαθρο, συνδεμένη με τα μεγάλα ιδεώδη της ελευθερίας και της δημοκρατίας, ταξιδεύει στους αιώνες συνεπαίρνοντας κάθε ευαίσθητο άνθρωπο.

Σωτήρης Κυπραίος

Σωτήρης Κυπραίος

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version