Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Δ. Α. ΖΕΡΒΟΣ: Για την επέτειο του Πετροπόλεμου – Από εφημερίδες του 1935

Αυτές τις ημέρες συμπληρώνονται 77 χρόνια από τον Απρίλιο του 1935, που με τον Πετροπόλεμο και τον φόνο του Καζώνη, κορυφώθηκε στην Κάλυμνο ο αγώνας εναντίον των Ιταλών κατακτητών και της προωθούμενης από αυτούς αποκοπής της τοπικής Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, και ανακήρυξής της ως αυτοκέφαλης, με προφανή απώτερο στόχο την υπαγωγή της στο Βατικανό.  

 Με την ευκαιρία της επετείου αυτής, πιστεύω ότι θα είχε ενδιαφέρον να ρίξουμε μια ματιά σε Αθηναϊκές εφημερίδες της εποχής εκείνης και να δούμε πώς παρουσιάστηκαν στην Αθήνα εκείνα τα γεγονότα.

 Στην εφημερίδα ΠΡΩΪΑ της Παρασκευής 17 Μαΐου 1935 και στην 1η σελίδα διαβάζουμε:

 Εἰς τὴν Κάλυμνον.Εἰς τὴν Κάλυμνον, κατὰ πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ θεωρηθοῦν ἀσφαλεῖς, ὄχι μόνον συνεχίζεται ἡ ἔκρυθμος κατάστασις, ἀλλὰ καὶ ἐπιδυνοῦται ἡ θέσις τῶν κατοίκων τῆς νήσου. Τὸ Ἑλληνικὸν γυμνάσιον παραμένει πάντοτε κλειστόν, ἢ κατηργήθη ὁριστικῶς, κλειστὰ δὲ παραμένουν ἐπίσης τὰ δημοτικὰ σχολεῖα, πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν παιδιῶν τῶν νησιωτῶν. Παρομοίας πιέσεις ὑφίστανται καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Λέρου. Ἡ ἀφορμὴ τῆς ἐκρύθμου αὐτῆς καταστάσεως ἦτο, ὡς γνωστόν, ἡ ἐξέγερσις τῶν Καλυμνίων ἐναντίον κληρικοῦ ὀρθοδόξου(1) προπαγανδίζοντος τὴν ἀνακήρυξιν τῆς Δωδεκανησιακῆς Ἐκκλησίας εἰς αὐτοκέφαλον τὶ πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Ἰταλικὴ Διοίκησις, ἀλλὰ εἰς τὸ ὁποῖον ἀντιτίθεται ἀπολύτως ὁ λαός, ἐννοῶν νὰ διατηρήσῃ ἡ Ἐκκλησία του τὴν ἀρχαίαν ἐξάρτησίν της ἀπὸ τὸν Οἰκουμενικὸν Θρόνον. Εἶναι θλιβερὸν ὅτι ὀρθόδοξοι κληρικοὶ φθάνουν νὰ ὑποστηρίζουν μίαν πραξικοπηματικὴν ἀπόσχισίν των ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, τασσόμενοι εἰς ἀπόλυτον διάστασιν πρὸς τὸ φρόνημα τῶν Ἑλλήνων τῆς Δωδεκανήσου καὶ προκαλοῦντες οὕτω τὰς σκληρὰς ἐναντίον των πιέσεις τῆς κατεχούσης τὰς νήσους ἐξουσίας.

 

Στην εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ, της ίδιας ημέρας και στην 5η σελίδα διαβάζουμε:

 ΕΙΣ ΤΗΝ ΙΤΑΛΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΝ

 ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ  ΑΓΡΙΑ Η ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΙΣ ΚΑΛΥΜΝΟΝ

 ΤΑ ΠΡΟ ΜΗΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

 Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς λογοκρισίας(2), διὰ λόγους γενικοτέρας σκοπιμότητος, ἀποβλεπούσης εἰς τὸ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν ζητήματα μὲ τὴν Ἰταλίαν, εἶχεν ἀπαγορευθῆ ν᾿ ἀναγράφονται εἰς τὸν τύπον εἰδήσεις περὶ τῶν γεγονότων τῆς Δωδεκανήσου, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χῶραν τὸν Ἀπρίλιον, μεταξὺ τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῆς ἰταλικῆς Διοικήσεως. Ἤδη τὰ γεγονότα αὐτὰ ἔρχονται εἰς φῶς. Οὕτω, κατὰ τὰς συγκεντρωθείσας ἐκ Δωδεκανήσου πληροφορίας, ἡ κατάστασις ἐν Καλύμνῳ εἶναι ἐξαιρετικῶς ἔκρυθμος, ἐξ αἰτίας τῶν συγκρούσεων, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν ἐκεῖ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ παρελθόντος Ἀπριλίου, ὑπὸ τὰς ἑξῆς συνθήκας:

 Ὁ διοικητὴς τῆς νήσου ντὲ Μπιζόνιο, ἐπιδεικνύων ἐξαιρετικὴν σκληρότητα ἔναντι τῶν κατοίκων τῆς νήσου, διέταξε νὰ ἀνοιγῇ βιαίως ὁ Μητροπολιτικὸς ναὸς, ἀπέστειλε δὲ ἐκεῖ, ὑπὸ τὴν προστασίαν ἀστυνομικῶν τοὺς ἐξωμότας ἱερεῖς Ἐπιφάνειον Καλογιάννην, ἐκ Πάτμου, καὶ Θέμελην Τσαγκάρην, ἵνα ἱερουργήσουν τὸ ἀπόγευμα τῆς Παρασκευῆς 5ης Ἀπριλίου. Διέταξεν ἐπίσης τοὺς καθηγητὰς καὶ διδασκάλους, ὁπως ὁδηγήσουν τοὺς μαθητὰς των ἐν σώματι εἰς τὴν Μητρόπολην.

 Αἱ διαταγαὶ αὐταὶ ἐξηρέθισαν τοὺς Καλυμνίους, οἱ ὁποῖοι συνεκεντρώθησαν κατὰ χιλιάδας πέριξ τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ καὶ ἐπετέθησαν κατὰ τῶν δύο ἱερέων καὶ τῶν ὀργάνων τῆς Ἰταλικῆς Διοικήσεως. Ἡ ἀστυνομία ἐπεχείρησε νὰ διαλύσῃ τὸν συγκεντρωμένον λαὸν, χρησιμοποιοῦσα τὰ ὅπλα, ἀλλ᾿ ἐδέχθη ἀντεπίθεσιν, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον καὶ πολλὰ γυναικόπαιδα.

 Τὴν ἑπομένην κατέπλευσαν εἰς Κάλυμνον ἀντιτορπιλλικὰ καὶ βενζινόπλοια, μεταφέροντα στρατόν. Οἱ κάτοικοι ἔσπευσαν εἰς τὴν παραλίαν καὶ ἤρχισαν ἀποδοκιμάζοντες τοὺς Ἰταλοὺς. Ὁ στρατὸς ἐπετέθη τότε μὲ ὁρμὴν ἐναντίον των, πυροβολῶν καὶ τοὺς ἀπώθησε εἰς τὰ ἑκατέρωθεν τῆς παραλίας ὑψώματα. Οἱ κάτοικοι ἀνελθόντες εἰς τὶς ταράτσες τῶν οἰκιῶν ἔρριπταν λίθους κατὰ τῶν στρατιωτῶν, οὕτω δὲ συνήφθη μακρὰ συμπλοκή. Κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς ἐτραυματίσθη ὁ Καλύμνιος Ἐμμανουὴλ Καζώνης διὰ σφαίρας πυροβόλου ὅπλου. Τοῦτο ἐπιστοποίησε καὶ ὁ ἰατρὸς Ἐμμ. Καρπάθιος, ὁ ὁποῖος μάλιστα ἐπειδὴ δὲν ἐδέχθη νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν διαταγὴν ὅπως πιστοποιήσῃ ψευδῶς ὅτι ὁ Καζώνης ἐτραυματίσθη διὰ λίθου, συνελήφθη.

 Ἡ Δευτέρα αὐτὴ συμπλοκὴ, διακοπτομένη δι᾿ ὀλίγον καὶ πάλιν ἐπαναλαμβανομένη, συνεχίσθη ἐπὶ τρεῖς ὁλοκλήρους ἡμέρας, ὅπως περιγράφει ἐπιστολὴ ληφθεῖσα ἐκ Καλύμνου. Ἡ τόσον μακρὰ παράτασίς της ὀφείλεται κυρίως εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι οἱ κάτοικοι ἤθελαν νὰ παραλάβουν τὸ πτῶμα τοῦ ἀτυχοῦς Καζώνη, οἱ δὲ Ἰταλοὶ ἀπέκρουσαν καὶ πάλιν διὰ τῶν ὅπλων τὴς αἴτησίν των ταύτην.

 Ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς βίας οἱ κάτοικοι ἠναγκάσθησαν νὰ ἀποσυρθοῦν, ἀλλὰ τὰ πνευματα εἶναι εἰς τὸ ἔπακρον ἐξημμένα, διότι οἱ Ἰταλοὶ συνεχίζουν τὰς πιεστικὰς ἐνεργείας των. Καὶ ἐν πρώτοις, συνέλαβον ὡς πρωταιτίους τῶν σκηνῶν τοὺς κάτωθι:

 Ἄνθιμον Πεταλᾶν ἱερέα, Ι. Ζωγράφον ἱερέα, Μ. Θωμᾶν ἱερέα, Θ. Κινδύνην ἱερέα, Ν. Δράκον, ἱερέα, Γ. Μάγκον Δηκηγόρον, Σεβασὴν Μάγκου διδασκάλισσαν, Ἐμμ. Καρπάθιον ἰατρόν, Εμμ. Παπαμιχαὴλ ἰατρόν, Τάσον Χατζηθεοδώρου ἰατρόν, Ἀντ. Ζερβὸν καθηγητήν, Δρόσον Κωλέτην καθηγητήν, Μ. Γερακιὸν καθηγητήν, Γ. Μελᾶν δημοδιδάσκαλον, Σ. Μπιλλήρην δημοδιδάσκαλον, Γ. Σωτηρίου δημοδιδάσκαλον, Ν. Κυπραῖον ἐφοπλιστήν, Ν. Μανιᾶν φαρμακοποιόν, Μ. Σβῦνον γεωπόνον, Ν. Κουφὸν κτηματίαν, Κ. Τομάζον ἐπαγγελματίαν, Κ. Μαρουλάκην ἔμπορον, Ἰ. Καλλίτσην φοιτητήν, Ἄνναν Σαμάρκου (ἐγκυον 8½ μηνῶν), Ἑλένην Πελεκάνου, ἀδελφὰς Μούγκρου καὶ ἄλλους, ἀνερχομένους ἐν συνόλῳ εἰς 200 περίπου, ἐκ τῶν ὁποίων τοὺς ἡμίσεις μόνον ἀπέλυσαν, τοὺς δὲ ἄλλους κρατοῦν ἀκόμη φυλακισμένους.

 Ἐπὶ πλέον, αἱ ἐκκλησίαι ἐξακολουθοῦν παραμένουσαι κλεισταὶ. Ἡ ἰταλικὴ διοίκησις διέταξεν ὅπως αἱ βαπτίσεις, γάμοι καὶ κηδεῖαι γίνονται ὑπὸ τοῦ ἀποστάτου ἱερέως Τσαγκάρη. Οἱ κάτοικοι ὅμως μὴ θέλοντες νὰ χρησιμοποιήσουν τοῦτον, τὰς μὲν βαπτίσεις καὶ τοὺς γάμους ἀναβάλλουν, τοὺς νεκροὺς των δὲ θάπτουν ἄνευ θρησκευτικῆς ἀκολουθίας. Τὸ γυμνάσιον διὰ διατάγματος κατηργήθη, πολλοὶ δὲ τῶν καθηγητῶν εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς. Τὰ δημοτικὰ σχολεῖα ἐπίσης ἐκλείσθησαν. Ἡ ἐπαφὴ μὲ τὴν Τουρκίαν ἀπαγορεύεται.

 Ἀποτέλεσμα τῶν ἀνωτέρω ἦτο νὰ πληγῇ ἡ σπογγαλιεία καὶ νὰ νεκρωθῇ τὸ ἐμπόριον, νὰ ἀποκλεισθῇ δὲ πλήρως ἡ Κάλυμνος ἀπὸ τὰς ἄλλας νήσους.

 Ἐξ ἄλλου, κατὰ πληροφορίας ἐκ Λέρου, ἐρρίφθη προχθὲς φυσίγγιον δυναμίτιδος κατὰ τοῦ Μητροπολίτου Λέρου, τὸ ὁποῖθον ὅμως δὲν ἐξερράγη. Συνελήφθησαν πάντως 66 Λέριοι, οἱ ὁποῖοι μετεφέρθησαν εἰς τὰς φυλακὰς τῆς νήσου Κῶ.

 Γενικῶς ἐκφράζεται ἡ πεποίθησις, ὅτι ἂν δὲν ἀνακληθῇ ἀμέσως ὑπὸ τοῦ Πατριαρχείου ὁ Μητροπολίτης Λέρου καὶ δὲν ἀρθοῦν τὰ ὡς ἄνω καταπιεστικὰ μέτρα τῆς ἰταλικῆς διοικήσεως, θὰ ὲπακολουθήσουν γεγονότα πολύ σοβαρότερα.

 Παρατηρήσεις

1. Προφανώς εννοεί τον τότε Μητροπολίτη Λέρου και Καλύμνου Απόστολο.

2.Λογοκρισία είχε επιβληθεί στην Ελλάδα εξαιτίας του στρατιωτικού κινήματος του Μαρτίου 1935.

 

Τελευταία τροποποίηση στις
Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version