Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Δαν. Ζερβός: Και η Κως είχε ιδιοκτησία Ελαιοδέντρων στην Κάλυμνο

Είναι γνωστό ότι στο παρελθόν η Κάλυμνος είχε πολλά ελαιόδεντρα και μεγάλη παραγωγή λαδιού. Όπως και ότι η ιδιοκτησία των ελαιοδέντρων ήταν ανεξάρτητη από την ιδιοκτησία της γης στην οποία ήταν φυτρωμένα. Δηλαδή άλλος ήταν ιδιοκτήτης του χωραφιού και άλλοι των δέντρων!!

 

Ένα μεγάλο μέρος των ελαιοδέντρων της Καλύμνου ανήκαν σε Μοναστήρια, όπως οι Μονές της Κυραψηλής και της Γαλατιανής στην Κάλυμνο, του Θεολόγου της Πάτμου, που για αρκετούς αιώνες είχε και το αποκλειστικό δικαίωμα να ιδρύει ελαιοτριβεία στην Κάλυμνο και να τα εκμεταλλεύεται, του Αγίου Παντελεήμονος της Τήλου και της Παναγίας Χοζοβιώτησσας της Αμοργού. Ασφαλώς κάποια θα ανήκαν και σε Εκκλησίες της Καλύμνου από αφιερώματα ενοριτών.

Οι εκτός Καλύμνου Μονές είχαν Μετόχια στην Κάλυμνο με αντιπροσώπους Μοναχούς, που διαχειριζόντουσαν την περιουσία της Μονής τους.

Από ένα έγγραφο του 1841 προκύπτει ότι τότε και μια Εκκλησία της Κω είχε στην Κάλυμνο ιδιοκτησία έξι ελαιοδέντρων στον Βαθύ και ο τότε Μητροπολίτης της Κω όρισε έναν Καλύμνιο ιερέα ως επίτροπο, δηλαδή πληρεξούσιο διαχειριστή, αυτών των δέντρων με την εντολή να στέλνει το λάδι στην Κω για ν’ ανάβουν τα καντήλια της ιδιοκτήτριας Εκκλησίας.

Επειδή πιστεύω ότι αυτή η ιστορική μαρτυρία είναι αρκετά ενδιαφέρουσα, αντιγράφω παρακάτω το έγγραφο, που και αυτό περιλαμβάνεται σ’ εκείνα που είχε την καλοσύνη να μου διαθέσει για φωτογράφιση και ενδεχόμενη δημοσίευση ο εξάδελφος της συζύγου μου Νικόλας Ι. Κουτελλάς, τον οποίο και από τη θέση αυτή θερμότατα ευχαριστώ.

 

Το έγγραφο

† ὁ Κώου Παγκράτιος

 Διὰ τοῦ παρόντος ἡμῶν ἐκκλησιαστικοῦ ἐπιτροπικοῦ ἐγγράφου(1), ἀποκαθιστῶμεν σήμερον τὸν ἐν τῇ νήσῳ Καλύμνῳ Αἰδεσιμότατον Κὺρ Παπᾶ Νικόλαον Λεριοῦ τέλειον ἐπίτροπον ἐπὶ τῶν ἓξ, ἀρ. 6, ἐλαιοδένδρων κειμένων κατὰ τὴν θέσιν τοῦ Βαθέως τῆς αὐτῆς νήσου, ἀνηκόντων τῇ ἱερᾷ Ἐκκλησίᾳ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς τῆς Θεοσώστου ἡμῶν Μητροπόλεως Κῴου(2), (ἀφιέρωμα πρὸ καιροῦ τινῶν ἐνταῦθα εὐσεβῶν χριστιανῶν(3)) εἰς τὸ νὰ ἐπιμελεῖται, καὶ συνάζων τὸν ἐξ αὐτῶν παραγόμενον καρπόν, νὰ τὸν ἀποστέλλῃ πρὸς φωταγωγίαν τῆς ῥηθείσης Ἐκκλησίας(4), μὴ δυναμένου τινὸς ἄλλου ἀπὸ τῆς σήμμερον, ἐπ᾿ οὐδεμιᾷ προφάσει νὰ προσεγγίζῃ [ἰδι]οτελῶς(5) τὸ ῥηθὲν ἀφιέρωμα.

Τούτου ἔνεκα τῷ χορηγεῖται τὸ παρὸν ἐπιτροπικὸν ἔγγραφον, τῇ ἰδίᾳ ἡμῶν ἐπιβεβαιώσει εἰς ἔνδειξιν.

Ἐν Καλύμνῳ(6) τῇ 6 Δεκεμβρίου 1841

 

Παρατηρήσεις και σχόλια

1. Επιτροπικό έγγραφο = πληρεξούσιο  2. Αξιοπρόσεκτο ότι η Εκκλησία της Κω είχε ιδιοκτησία ελαιοδέντρων στην Κάλυμνο το 1841. 3. Άραγε οι ευσεβείς χριστιανοί που αφιέρωσαν τα ελαιόδεντρα στην Εκκλησία της Κω ήταν Κώοι που είχαν περιουσία στην Κάλυμνο, ή Καλύμνιοι; Ο προσδιορισμός «ενταύθα» σε συνδυασμό με το «εν Καλύμνω» της ημερομηνίας, που δείχνει ότι το έγγραφο γράφτηκε στην Κάλυμνο, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ήταν Καλύμνιοι. Για ποιο λόγο όμως Καλύμνιοι δώρισαν δέντρα στην Εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στην Κω, όταν υπήρχαν τόσες Εκκλησίες και Μοναστήρια στην Κάλυμνο και μάλιστα και της Αγίας Παρασκευής; Λογικά θα πρέπει να σκεφθούμε ότι ήταν Κώοι, που είχαν περιουσία στην Κάλυμνο. Είναι πιθανό ο Μητροπολίτης γράφοντας, ή υπαγορεύοντας στον γραφέα, το έγγραφο βρισκόταν μεν στην Κάλυμνο αλλά από συνήθεια ως μόνιμος κάτοικος της Κω έγραψε το «ενταύθα».  4. προς φωταγωγίαν της ρηθείσης Εκκλησίας = Το λάδι προοριζόταν για τα καντήλια, που τότε μαζί με τα κεριά ήταν και τα μοναδικά φωτιστικά της Εκκλησίας, δεδομένου ότι ο ηλεκτρικός λαμπτήρας δεν είχε ακόμη εφευρεθεί. 5. Το εντός αγκυλών τμήμα της λέξης δε φαίνεται στο πρωτότυπο λόγω φθοράς του εγγράφου και συμπληρώθηκε κατά την αντιγραφή.  6. Φαίνεται ότι ο Μητροπολίτης της Κω πήγε στην Κάλυμνο για να ορίσει αντιπρόσωπο να διαχειρίζεται τα δέντρα της Εκκλησίας της Κω.

Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version