Logo
Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Φως ελπίδας από μακριά, στην Κάλυμνο που μαραζώνει

Αποτελεί ίσως κοινοτυπία αν πούμε ότι η Κάλυμνος συνεχώς μαραζώνει, πνίγεται μες στα πάθη και τις τραγικές της ελλείψεις των ανθρώπων που έτρεξαν και έπιασαν θέση στην πρώτη γραμμή της πολιτικής και πνευματικής μας ζωής. Ευτυχώς όμως, παιδιά της Καλύμνου μάς στέλλουν ένα δυνατό και καθαρό φως από μακριά, από εκεί που ζούνε και δημιουργούν. Φως ελπίδας στην Κάλυμνο που μαραζώνει.

 

Ένας από αυτά τα φιλοπρόοδα και δημιουργικά παιδιά της Καλύμνου είναι ο Γιώργος Τυρίκος-Εργάς, παλιός μου μαθητής στο Νικηφόρειο Λύκειο. Με αιφνιδίασε με το βιβλίο του που μου έστειλε ως δώρο. Πραγματική αποκάλυψη. Ένας νέος (ζει… εκτός Καλύμνου) που κατόρθωσε στα 29 του χρόνια να κάνει θαύματα όχι μόνο στις σπουδές του αλλά και στο συγγραφικό του έργο. Ανοιχτό μυαλό, εργατικός, με ευγενείς στόχους και φιλοδοξίες. Ένας νέος με λαμπρό μέλλον. Με το έργο του τιμά το (κατακαημένο) νησί μας.

Το βιβλίο του Γιώργου Τυρίκου-Εργά φέρει τον πρωτότυπο και ευρηματικό τίτλο  που «προκαλεί» τον αναγνώστη (και τον αγοραστή…) «Η ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΣΜΟΥ» - καλύμνικο τοπωνύμιο, έτσι ονομάζονται τα γκρεμά, δίπλα στο βουνό του Προφήτη Ηλία, που βλέπουν στο Βαθύ. Υπογράφεται από τις Εκδόσεις Πατάκη, ένα διαβατήριο κύρους για καλό εμπορικό ταξίδι.

Στις 626 σελίδες του ο συγγραφέας ξετυλίγει φωτεινές εικόνες ζωντανής και δυναμικής φαντασίας, σε μια δράση συντεταγμένης αρχιτεκτονικής πλοκής, που αιχμαλωτίζει τον αναγνώστη. Ένα βιβλίο που απευθύνεται σε νέους, αλλά νέους κάθε… ηλικίας. Το μεγάλο πλεονέκτημα της «Καινούριας Διαθήκης του Σμου» έναντι των βιβλίων της ίδιας κατηγορίας, τύπου Χάρυ Πότερ, είναι ότι ο μαγικός κόσμος του Γιώργου Τυρίκου-Εργά είναι η λαμπερή και πολύχρωμη νησιώτικη μαγική σφαίρα, ειδικά των νησιών εκείνων στα οποία έχουν κουβαληθεί τα πιο δαιμονικά ξωτικά και οι «γουλιασμένες» φάτσες.    

Εξαιρετικά δύσκολο αυτό το είδος της λογοτεχνίας. Αλλά ο νέος Καλύμνιος συγγραφέας, εκτός από το λογοτεχνικό ταλέντο, τη φαντασία και τη δημιουργική έμπνευση στις συνθέσεις εικόνων και σκηνών, διαθέτει βιωματική γνώση της λαϊκής παράδοση των νησιών μας. Έχει μελετήσει το πολιτισμικό υπόβαθρο της καθημερινής ζωής των απλών νησιωτών του χθες και του σήμερα, των ανθρώπων που πλάθουν θρύλους και παραμύθια με εκρηκτικούς ήρωες. Επεξεργαζόμενος όλο αυτό το πρωτογενές υλικό ο συγγραφέας μας, εμπειρικό και επιστημονικό, με όρους λογοτεχνίας, έπλεξε μεταμοντέρνες συνθέσεις σκηνών της κοινωνικής ζωής, διάχυτες από το μαγικό φως των παραμυθιών του Αιγαίου. Είναι συναρπαστικός στις αφηγηματικές του περιγραφές, τις οποίες κάνει ανάλαφρες και δροσερές με το δυνατό του χιούμορ.    

Μας μιλάει για ένα μοναστήρι της Παναγιάς της Σαρανταποδαρούσας, για μια πελώρια γρανιτένια σκάλα που ενώνει τον ουρανό με τη Γη και για το ψαροχώρι του Σμου. Σ’ αυτό το παραμυθένιο ψαροχώρι του Σμου έχουν κουβαληθεί, όπως γράφει, στοιχειά αλλά και άγγελοι του Κυρίου που αλληλοσφάζονται, κουρούνες ιδρύουν εμπορικό σύλλογο, μουλάρια μιλούν την καθαρεύουσα, καντηλανάφτες χτυπούν υπερωρίες, νάσου κι ένας γλάρος με προσωπικότητα, ένας Άγιος κουφιοκέφαλος, κάμποσοι αγύρτες μάγοι, όλα αχταρμάς μαζί και μπόλικο ούζο, ξόρκια, ψέματα κι αλήθειες.

***

Βέβαια αυτός ο φανταστικός τόπος τα περισσότερα τα πήρε από την Κάλυμνο; Για προσέξτε, φίλοι αναγνώστες, τι πράμα… έχει κουβαληθεί στο ψαροχώρι του Σμου (να θυμίσω ότι στην τοπική μας λαϊκή παράδοση – όπως και αλλού – τα γκρεμά είναι οι τόποι για κουρούνες, στοιχειά και διαβόλους): αγύρτες μάγοι, άγγελοι που αλληλοσφάζονται, κουρούνες, στοιχειά, όλα ένας αχταρμάς, μπόλικο ούζο ξόρκια και (βουνό τα) ψέματα.

Θα μου πείτε: το τοπικό είναι και πανελλήνιο, αν όχι παγκόσμιο. Σύμφωνοι, αλλά σ’ αυτό το ψαροχώρι του Σμου (που ζούμε) παρακουβαλήθηκαν πολλά δαιμονικά, αγύρτες μάγοι και τσαρλατάνοι, που όμως, κατά περίεργο τρόπο, αρέσουν στον κυρίαρχο λαό μας, τον πνευματικό και τον οινοπνευματικό. Αλλά, σταματώ εδώ, γιατί βγήκα έξω από το θέμα μου – παρασύρθηκα.

Συγχαίρω θερμά τον αγαπητό μου μαθητή, τον φιλοπρόοδο και δημιουργικό νέο του νησιού μας. Τον ευχαριστώ, επίσης, και για τα καλά του λόγια στην επιστολή που μου έστειλε, συνοδευτική του βιβλίου του.

Δημοσιεύω την επιστολή του, γιατί βρίσκω σ’ αυτήν ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, άξιες για να τις μοιραστώ με τους αναγνώστες της ΑΡΓΩ. Δημοσιεύω και το βιογραφικό του σημείωμα, γιατί είναι ωφέλιμο να μαθαίνουν οι νέοι τι κάνουν οι συνομήλικοί τους και η Κάλυμνος να βλέπει πώς εξελίσσονται τα παιδιά της, που… έτυχε να ζουν εκτός Καλύμνου.

 

***

Η Επιστολή

Μυτιλήνη, 8 Δεκεμβρίου 2011

 

Αξιότιμε κύριε Τρικοίλη.
Θα ήταν τιμή μου να δεχτείτε το Τελευταίο μου μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Πατάκη. Αν και δεν είναι το πρώτο μου βιβλίο, έχει άμεση σχέση με την Κάλυμνο και με την έρευνα σε διδακτορικό επίπεδο που έχω ξεκινήσει εδώ και τρία περίπου χρόνια στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων γύρω από την λαϊκή προφορική παράδοση που αφορά στα στοιχειά και τους στοιχειωμένους τόπους της Καλύμνου, τα γνωστά μας «γουλιασμένα». Πιστεύω θα σας ενδιέφερε να έχετε ένα βιβλίο ενός παλιού σας μαθητή (όχι και τόσο υποδειγματικού εκείνα τα χρόνια, δυστυχώς).
Αν μη τι άλλο, σαν αντίδωρο. Αντίδωρο για το δικό σας βιβλίο, αυτό που έχετε γράψει για την Κοινωνική Διαστρωμάτωση της Καλύμνου στον Λιβάνη, ένα έργο που με βοήθησε Πραγματικά να δώσω απαντήσεις σε πολλά ζητήματα κατά την διάρκεια της έρευνάς μου. Από την ιδιότητα του ερευνητή λαογράφου, αν μου είναι επιτρεπτό, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω που το έχετε γράψει. Έχουμε επιτακτική ανάγκη να καλυφθεί ένα μεγάλο βιβλιογραφικό κενό στην ιστοριογραφία, κυρίως κοινωνική, της Καλύμνου.
Θέλω, μέσα από έγκριτους ανθρώπους του τόπου μου, να δοθεί το στίγμα πως αυτήν την στιγμή, όπως είμαι σίγουρος θα ξέρετε, πολλοί Καλύμνιοι μέσα και έξω από νησί, δουλεύουν και παράγουν συγγραφικά, καλλιτεχνικά, επιστημονικά σε πολύ υψηλό επίπεδο. Το βιβλίο μου αποτελεί ένα ελάχιστο δείγμα αυτής της κινητικότητας που δυστυχώς περνάει σε δεύτερη μοίρα, συχνά. Ζούμε σε μια εποχή γκρίνιας και κατήφειας: τείνουμε να αφήνουμε στο περιθώριο ή και να αγνοούμε τα όσα αξιοσημείωτα συμβαίνουν τριγύρω μας προβάλλοντας κατά κύριο λόγο τα κακώς κείμενα, τολμώ να πω, με τον λάθος τρόπο.
Παρακολουθώ μέσω διαδικτύου το έργο σας γύρω από την εφημερίδα που με κόπο έχετε οργανώσει. Θεωρώ πως οι προσπάθειές σας κάθε άλλο παρά άκαρπες είναι. Είστε από αυτούς που συντελούν ώστε το νησί μας να μην μαραζώσει ολότελα πνευματικά και πολιτισμικά. Εύχομαι καλή δύναμη στο έργο σας. Σας επισυνάπτω ένα συνοπτικό βιογραφικό μου σημείωμα. Κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο καθώς αν και νέος, με χωρίζει μια μεγάλη απόσταση, χρονική και ουσιαστική από τότε που έφυγα από το νησί μας για σπουδές.


Με φιλικούς χαιρετισμούς,
Τυρίκος-Εργάς Γιώργος

 

***

Συνοπτικό Βιογραφικό Σημείωμα

Ο Γιώργος Τυρίκος-Εργάς γεννήθηκε το 1982 στην Κάλυμνο. Είναι απόφοιτος του τμήματος Κλασσικών Σπουδών και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Κατά τη διάρκεια του πρώτου του πτυχίου ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου σπούδασε Αιγυπτιακά Ιερογλυφικά του Μέσου Βασιλείου στο πανεπιστήμιο Notre Dame. Συνέχισε τις σπουδές του στη Σορβόννη όπου και αποφοίτησε από το τμήμα Ιστορίας του Paris I με ειδίκευση στην Ασσυριολογία και στα αρχαία συστήματα γραφής της Μεσοποταμίας (Σουμεριακά, Ακκαδικά). Ένα χρόνο αργότερα ολοκλήρωσε το DEA του τμήματος Συγκριτικής Γραμματολογίας του Paris III. Είναι Υποψήφιος Διδάκτορας Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων όπου μελετά τις στοιχειωμένες ιστορίες (γουλιασμένα) στην λαϊκή προφορική λογοτεχνία όπως αυτές διαμορφώνονται σήμερα στα νησιά του ΝΑ Αιγαίου και ειδικότερα στην Κάλυμνο. Αρθρογραφεί σε τοπικές και αθηναϊκες εφημερίδες και έντυπα. Αντιπρόεδρος της Μ.Κ.Ο. "Αγκαλιά" για την περίθαλψη και στήριξη των προσφύγων. Συνεργάτης της εφημερίδας "Εμπρός", από την στήλη "Λαξευτής", δημοσιεύει δοκίμιο και διήγημα. Έχει γράψει το "Μίνες του Θαβώρ: 12 διηγήματα του φανταστικού", εκδόσεις "Αιολίδα", 2007 και σε συνεργασία με τον Κώστα Ζαφειρίου το "Αυλήτής και Παππουλάνθρωπος", από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, βιβλίο το οποίο περιλήφθηκε στον κατάλογο «White Ravens» της Διεθνούς Βιβλιοθήκης του Μονάχου, ανάμεσα στα 250 σπουδαιότερα έργα νεανικής λογοτεχνίας για το 2011. Τον Νοέμβρη του ίδιου χρόνου, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ το πρώτο του μυθιστόρημα φαντασίας "Η Καινούργια Διαθήκη του Σμου", που αντλεί εν πολλοίς από την λαογραφική έρευνα πεδίου. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα εικαστικά σε έκθεση ζωγραφικής της "ΠΟΛΙΑΝΑ", στο Επιμελητήριο Λέσβου, έκτοτε έχει λάβει μέρος σε διάφορες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις και έχει αναλάβει την εικονογράφηση βιβλίων, ποιημάτων κ.α. Ζει και εργάζεται μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα στην Λέσβο, την Κάλυμνο και το Παρίσι.

Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Σακελλάρης Ν. Τρικοίλης   info@argokalymnos.gr

2 σχόλια

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση