Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

ΔΑΝ. ΖΕΡΒΟΣ: Ενδιαφέρουσες υποσχέσεις σφουγγαράδων του 1866

Ψάχνοντας σ’ ένα παλιό βιβλίο ποικίλου περιεχομένου της Δημογεροντίας Καλύμνου, που είχα φωτογραφίσει το περσυνό Καλοκαίρι, μου έκαμαν ιδιαίτερη εντύπωση έξι έγγραφες υποσχέσεις δυτών, κάποιες μάλιστα με μάρτυρες και με εγγυητές, ότι δεν θα ξαναεργαστούν με σκάφανδρο και, σε περίπτωση που δεν τηρήσουν την υπόσχεσή τους αυτή, δέχονται να υποστούν μέχρι και δήμευση περιουσίας και εξορία τους από την Κάλυμνο. 

 

Επειδή πιστεύω ότι τα κείμενα αυτά, που χρονολογούνται από τον Μάιο του 1866 μέχρι τον Μάρτιο του 1867, τα πρώτα χρόνια δηλαδή της εισαγωγής της χρήσης του σκαφάνδρου στη σπογγαλιεία, είναι πολύ σημαντικές ιστορικές μαρτυρίες για το γνωστό ως ‘‘Σπογγαλιευτικό ζήτημα’’ που ταλάνισε την Κάλυμνο στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα και τα πρώτα χρόνια του 20ού, τα παραθέτω στη συνέχεια.

Τα κείμενα

1. Ο υπογεγραμμένος Εμμανουήλ Σαρούκος υπόσχομαι να μην εργασθώ διά υποβρυχίου σπογγαλιευτικής μηχανής κατ’ ουδένα τρόπον· και ότι εν περιπτώσει εναντία γίνομαι υπεύθυνος, και καταδιωχθήσομαι δυνάμει των περί καταργήσεως ψηφισμάτων της Κοινότητος Καλύμνου(1), χωρίς να δύναμαι να κατασκευάσω αγωγήν δυναμένην να προέλθη από μέτρα, ληφθησόμενα κατ’ εμού επί παραβάσει των ψηφισθέντων. Διό και υποφαίνομαι την14 Μαΐου 1866 εν Καλύμνω. Διά τον αγράμματον Μανόλην Σαρούκον υπογράφεται παρά Ιωάνου Διομαντή.

2. Ο υπογεγραμμένος Θεοφίλης Α. Δ. Μαΐλλης υπόσχομαι να μην εργασθώ δι’ υπο­βρυχίου σπογγαλιευτικής μηχανής κατ’ ουδένα τρόπον· και ότι εν περιπτώσει εναντία γίνομαι υπεύθυνος, και καταδιωχθήσομαι δυνάμει των περί καταργήσεως ψηφισμάτων της Κοινότητος Καλύμνου, χωρίς να δύναμαι να κάμω αγωγήν ένεκα των επί παραβάσει των ψηφισθέντων ληφθησομένων κατ’ εμού μέτρων. Διό και υποφαίνομαι την 20 Μαΐου 1866 εν Καλύμνω. Θεοφίλης Α. Δ. Μαΐλης

3. Ο υποφαινόμενος Σακελλάριος Νικολάου Χαλιπίλιας, εργα­σθείς προλαβόντως με σπογγαλιευτικήν μηχανήν και θεωρούμενος πάλιν ως τοιούτος, υπόσχομαι ότι εάν επομένως ήθελον εργασθή να δημεύηται άπασα η περιουσία μου, να μην έχω το δικαίωμα να πατώ επί του εδάφους της πατρίδος μου, να θεωρήται πάσα επί του εαυτού μου υπό των συμπολιτών μου προσβολή ανεύθυνος. Εντός της προειρημένης περιουσίας μου εννοούνται τα δύο μαγαζία μου. Εν Καλύμνω τη 3η Ιανουαρίου 1867, Σακελάριος Ν. Χαλιπίλιας. Οι Μάρτυρες: Θεοφίλης Γ. Παπά Μιχαήλ, μαρτυρώ. Ν. Κλωνάρης, μαρτυρώ. Ιωάννης Γ. Παπά Μιχαήλ, μαρτυρώ. Γεώργιος Ι. Χάχλος, μάρτυς.

4. Ο υποφαινόμενος Θέμελις Αλαχούζος εγγυώμαι εις την Δημαρχίαν Καλύμνου ότι ο Ιωάννης και Μιχαήλ Αντωνίου Οικονόμου δεν θέλουσιν εργασθή εφέτος με υποβρύχιον σπογγαλιευτικήν μηχανήν, και ότι εάν ήθελον εργασθή να εξορίζομαι μετά της οικογενείας μου, και να δημεύηται η περιουσία μου. (Στη συνέχεια υπάρχουν ίχνη 2½ αποξεσμένων γραμμών). Εν Καλύμνω την 4 Ιανουαρίου 1867. Μάρτυρες: Ιωάννης Γ. Μπίλλης. Ιωάννης Σ. Κλήμης. Διά τον αγράμματον Θέμελην Αλαχούζον υπογράφομαι παρά του Ιωάννου Ν. Λιά, του και μαρτυρούντος.

5. Ο υποφαινόμενος Εμμανουήλ Ι. Ποθητού ή Ψαρομπάς υπόσχομαι να μην εργασθώ με υποβρύχιον σπογγαλιευτικήν μηχανήν, και ότι καθ’ ην εργασθώ η πατρίς μου δύναται να με εξορίζη και δι’ ότι άλλο πάθω(2) δεν έχω το δικαίωμα να ζητήσω την παραμικράν ικανοποίησιν. Την 17 Μαρτίου 1867 εν Καλύμνω. Εμμανουήλ Ιω. Ποθητού.

6. Οι υποφαινόμενοι υποσχόμεθα να μη εργασθώμεν με υποβρύχιον σπογγαλιευτικήν μηχανήν, και άτι καθ’ ην εργασθώμεν η πατρίς μας δύναται να μας εξωρίζη, και δι’ ότι άλλο θέλωμεν πάθει δεν έχομεν το δικαίωμα να ζητήσωμεν την παραμικράν ικανοποίησιν. Την 17 Μαρτίου 1867 εν Καλύμνω. Αναγνώστης Ν. Θέμελις.(3)

Παρατηρήσεις και σχόλια

(1) Φαίνεται ότι με ψήφισμα της Κοινότητας (του Δημογεροντικού Συμβουλίου ή Λαϊκής συνέλευσης;;) είχε απαγορευτεί η χρήση των σκαφάνδρων στη σπογγαλιεία, αλλά κάποιοι δεν πειθάρχησαν, δούλεψαν το προηγούμενο έτος, και υποχρεώθηκαν να υπογράψουν τη δήλωση για το επόμενο. Δυστυχώς δε βρήκα το ψήφισμα μέχρι τώρα.

(2) Προφανώς στο ‘‘ότι άλλο’’ περιλαμβάνεται η αναπηρία ή ακόμη και ο θάνατος.

(3) Παρόλο που το κείμενο είναι γραμμένο σε πληθυντικό, έχει μόνο μία υπογραφή.

 

Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version