Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Η ΕΚΛΟΓΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΓΕΡΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΜΝΟ

 

Στην Καλυμνο. Η εκλογή των δημογερόντων ξεκίνησε όχι ως άμεση, 

 

δηλαδή απευθείας από το λαό, αλλά ως έμμεση, με την εκλογή εκλεκτόρων, οι οποίοι στη συνέχεια εξέλεγαν τους δημογέροντες.

Μετά από συγκρούσεις δεκαετιών ανάμεσα στο λαό και την εξουσία των δημογερόντων (και των προκρίτων, που εξουσίαζαν σε δεύτερο πλάνο και διηύθυναν την πολιτική ζωή του τόπου σε θέματα ουσίας) οι εκλογές έγιναν άμεσες. Από το 1805 έως το 1860 ο λαός εξέλεγε τους εκλέκτορές τους, ένα από κάθε ενορία, με την καθοδήγηση των εφημερίων, και στις 2 Φεβρουαρίου, στην εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου, οι εκλέκτορες εξέλεγαν κάθε χρόνο τους άρχοντες του τόπου. Από το 1869 που ο θεσμός της «Δημαρχίας Καλύμνου έγινε «Δημογεροντία Καλύμνου» με 10 και μετά 13 δημογέροντες.

Όμως η δημογεροντία λειτουργούσε κατά το εθιμικό δίκαιο, χωρίς σταθερές αρχές, και μόλις το 1894 η Κάλυμνος θα αποκτήσει τον Κανονισμό Δημογεροντίας, ο οποίος αποτελεί πρότυπο Καταστατικού Χάρτη δημοκρατικά αυτοδιοικούμενης πολιτείας, αν και δεν ικανοποίησε τα αιτήματα του λαού. Αποτελείται από 46 άρθρα, τα οποία ψήφισαν 675 κάτοικοι του νησιού και σ’ αυτά αποτυπώνονται οι αγώνες του λαού και οι συγκρούσεις του με τους δημογέροντες, ειδικά την περίοδο του εμφυλίου 1837-1840. Για να κερδίσει ο καλυμνιακός λαός αυτό τον Κανονισμό, πέρασαν περίπου 300 χρόνια από τότε που βγήκε από το κάστρο. Όλο αυτό το διάστημα η δημογεροντία Καλύμνου λειτουργούσε χωρίς Κανονισμό. 

Στη Λέρο[1] ο πρωτόγερος είχε δώδεκα συμβούλους, τους οποίους εξέλεγε κάθε χρόνο η λαϊκή συνέλευση του νησιού, ενώ την τουρκική παρουσία και επικυριαρχία εκπροσωπούσε ένας μουδίρης, του οποίου το μισθό (300 γρόσια το μήνα) πλήρωναν οι δημογέροντες.

Στην Κω.  Στην Κω, πριν από το 1843, η αυτοδιοίκηση ελεγχόταν από την εκκλησία, η οποία διόριζε το μητροπολιτικό συμβούλιο, το οποίο είχε κύριο και σχεδόν αποκλειστικό ρόλο να λύνει τις διαφορές μεταξύ των πολιτών, με τη βοήθεια του μητροπολίτη. Το 1838 (περίοδο μεγάλων ταραχών στην Κάλυμνο για περισσότερη δημοκρατία και δικαιώματα του λαού στην παιδεία και την υγεία), γίνεται στην Κω ένα πρώτο βήμα: τα λαϊκά μέλη του μητροπολιτικού συμβουλίου ονομάζονται «προεστοί» και «δημογέροντες». Το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την εγκαθίδρυση της δημογεροντίας στην Κω γίνεται στις 2 Φεβρουαρίου 1843[2]. Η λαϊκή συνέλευση στην Κω, η οποία ορίζεται ως «Χριστιανική Κοινότης της Νήσου Κω», εξέλεξε δημογέροντες και ψήφισε το πλαίσιο λειτουργίας της νεοσύστατης εξαμελούς «δημογεροντίας», η οποία αποτελούσε πλέον Σώμα ανεξάρτητο από την εκκλησία, αλλά συνέχιζε να εκφράζει κυρίως τα συμφέροντα και τη  θέληση των προυχόντων. Έτσι, η τοπική αυτοδιοίκηση συνέχισε να ελέγχεται από τους τσιφλικάδες και οι δημογέροντες είχαν περιορισμένες αρμοδιότητες, αφού η πολιτική τους δύναμη δεν πήγαζε από το λαό, όπως συνέβαινε στην Κάλυμνο και τη Λέρο. Και στις 19  Ιανουαρίου 1854 δεκατέσσερις «πρόκριτοι και οικοκυροί της Πόλεως» συνήλθαν σε συνέλευση και ψήφισαν ένα Κανονισμό δέκα άρθρων, στον οποίο ορίζεται ότι κάθε χρόνο «οι οικοκυροί της πόλεως» θα συνέρχονται στη μητρόπολη ή στη δημογεροντία, την περίοδο των Χριστουγέννων, και θα εκλέγουν τους δημογέροντες «εκ των συνετοτέρων και εμπειροτέρων πολιτών» για το επόμενο έτος. Και οι νέοι δημογέροντες τους οποίους θα εξέλεγαν οι «οικοκυροί της πόλεως» δεν θα έχουν το δικαίωμα «επ’ ουδενί λόγω να αρνηθώσι […] την έντιμον ταύτην υπηρεσίαν προς την Πατρίδα».



[1]  Ηλέκτρα Δ. Κωστοπούλου, Η Λέρος στην Οθωμανική αυτοκρατορία, σελ. 33 κ.ε.

[2]  Μάλλον κατά μίμηση της Καλύμνου, αφού οι στενές σχέσεις των δύο νησιών έχουν ζωή πολλών  αιώνων  - ας μην ξεχνάμε και την Ομοπολιτεία Κω-Καλύμνου, που ιδρύθηκε τον 3ο αι. π.Χ. και θα πρέπει να κράτησε μέχρι τη Ρωμαιοκρατία.   

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις
Σακελλάρης Ν. Τρικοίλης   info@argokalymnos.gr

Σακελλάρης Ν. Τρικοίλης [email protected]

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version