Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Εκπαίδευση - Κοινωνία και Παραγωγικές δυνάμεις

 

Διαβάστε λίγες σελίδες γνωριμίας

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρώτο μέρος

Κεφάλαιο Ι. Παραγωγικές δυνάμεις - Κοινωνία

Η εξέλιξη Των μέσων παραγωγής, η αλλαγή Των Κοινωνικών
σχέσεων - η πάλη Του ανθρώπου, αντιφάσεις, εξελικτικά στάδια
- η αλλαγή της κοινωνίας, εποικοδόμημα.
Κεφάλαιο ΙΙ. Κοινωνία - Εκπαίδευση

Τι είναι Κοινωνία - διαλεκτική αλληλεξάρτηση - ταξική πάλη - ο ρόλος του κράτους - δυο βασικές αρχές - τι είναι εκπαίδευση - οι Θεωρητικοί των συγκρούσεων - οι θεωρητικοί της ισορροπίας - τέσσερα ερωτήματα - εκπαίδευση, κυρίαρχη ιδεολογία και Αναλυτικά Προγράμματα - αντιφάσεις της σχολικής γνώσης - εκπαίδευση και οι άλλοι Θεσμοί - σημερινά προβλήματα, ο διπλός κώδικας της εκπαίδευσης - κρίση των σχέσεων, αδιέξοδα, το φαινόμενο του αναρχισμού, υπάρχει λύση.
Κεφάλαιο ΙΙΙ. Εκπαίδευση - Παραγωγικές δυνάμεις

Παραγωγικές δυνάμεις, διευκρίνιση - δυο παραδείγματα (ΕΣΣΔ-ΗΠΑ) - εκπαίδευση και οικονομική ανάπτυξη - η εκπαίδευση παραγωγική δύναμη - οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές -ο προγραμματισμός στην εκπαίδευση - οικονομική ανασυγκρότηση και εκπαιδευτική ανασυγκρότηση - η κοινωνική συνείδηση και η εκπαίδευση - η αλλοτρίωση της εκπαίδευσης.
Κεφάλαιο
IV. Η Ελληνική εκπαίδευση
Οριακό σημείο μετάβασης - Τεχνική Εκπαίδευση - Μέση Γενική
Εκπαίδευση - Σημερινά προβλήματα.
Κεφάλαιο
V. Συνολική θεώρηση - Επίλογος

 

Δεύτερο Μέρος
Εκπαιδευτικά προβλήματα

Ο διάλογος με τους μαθητές

H αρχαία ελληνική γλώσσα στο Γυμνάσιο  

Οριοθέτηση του προβλήματος της γλωσσικής πενίας

Οι εξετάσεις για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ στην κοινωνική τους διάσταση Βιβλιογραφία

Ευρετήριο ονομάτων

Ευρετήριο εννοιών

***

Εισαγωγή

Η εκπαίδευση, ως κοινωνικός θεσμός τυπικής μορφής,
εναρμονίζεται κάθε εποχή με τα οράματα, τους σκοπούς και την πορεία της κοινωνίας μες στην οποία λειτουργεί. Η εναρμόνιση αυτή έχει την έννοια ότι το επίπεδο εξέλιξης και ανάπτυξης της κοινωνίας, η κοινωνική διαστρωμάτωση, η πολιτική οργάνωση και τα κυρίαρχα ιδεολογικά ρεύματα σ’ όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, αντανακλώνται στην οργάνωση, τη μορφή και το περιεχόμενο της παρεχόμενης γνώσης αλλά και στην υφή, γενικότερα, του όλου εκπαιδευτικού συστήματος. Γι’ αυτό μπορούμε να μιλάμε για εκπαίδευση δουλοκτητική, φεουδαρχική, καπιταλιστική, σοσιαλιστική, ή για εκπαίδευση της βιομηχανικής και εκπαίδευση της τεχνολογικής εποχής, ή ακόμα για αυταρχική και δημοκρατική εκπαίδευση, ανάλογα πάντοτε με το κριτήριο και την εννοιολογική βάση της διαίρεσης και ανάλυσης .
Και η ίδια όμως η Κοινωνία βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη και αντιστοιχία με τον τρόπο παραγωγής, γιατί πάνω σ’ αυτή στηρίζεται και από τη δυναμική της προσδιορίζονται το διαρθρωτικό σχήμα, ο τύπος και η λειτουργία της κοινωνίας, οι ρυθμοί της εξέλιξης και τα βήματα της αλλαγής. Έτσι η δουλοκτητική κοινωνία, για παράδειγμα, είναι προϊόν του δουλοκτητικού τρόπου παραγωγής, η καπιταλιστική του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και κατ’ αυτό τον τρόπο υπάρχει μια εσωτερική συνοχή και αλληλεξάρτηση ανάμεσα στον τρόπο παραγωγής, τον τύπο της κοινωνίας και την εκπαίδευση.
Η ενότητα δε αυτών των θεμελιακών εκδηλώσεων του κοινωνικού βίου συνθέτει μια βασική και ουσιαστική για το κοινωνικό «γίγνεσθαι» διαλεκτική σχέση διαρκούς αλληλεπίδρασης και μετεξέλιξης, γιατί ο τρόπος παραγωγής είναι το αποτέλεσμα της σύζευξης δύο μεταβλητών, κατά αντικειμενική αναγκαιότητα, δυνάμεων: των παραγωγικών δυνάμεων, που αποτελούν και την κύρια πλευρά του τρόπου παραγωγής, και των παραγωγικών σχέσεων. Οι παραγωγικές δυνάμεις, ως σύστημα υποκειμενικών (άνθρωπος) και εμπράγματων στοιχείων (τεχνική και μέσα παραγωγής), με την εξέλιξή τους οδηγούν νομοτελειακά στην αναθεώρηση και αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων, με αποτέλεσμα να μεταβάλλεται ο τρόπος παραγωγής και ο τύπος της κοινωνικής οργάνωσης να υπόκειται στο νόμο της αδιάκοπης ανανέωσης των δομικών και διαρθρωτικών του στοιχείων.

*

Κεφάλαιο Ι
Παραγωγικές δυνάμεις Κοινωνία

Ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις και την Κοινωνία αναπτύσσεται η πιο άμεση, σημαντική και καθοριστική για την πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού σχέση Και ειδικότερα μάλιστα η επίδραση που ασκεί η εξέλιξη και πρόοδος των μέσων παραγωγής στη διαμόρφωση του Τύπου της κοινωνίας έχει τη διάσταση της εξελικτικής συνέχειας με ποσοτικές μεταβολές και ποιοτικά άλματα, που είναι δυνατό να φτάσουν στο Επίπεδο της εκθεμελιωτικής αλλαγής για το κοινωνικό κατεστημένο. Καθώς τα μέσα παραγωγής βρίσκονται σε αέναη εξέλιξη, διοχετεύουν στη δομή της κοινωνικής οργάνωσης νέα στοιχεία, τα οποία με τις ποσοτικές επισωρεύσεις θέτουν υπό αμφισβήτηση τη λειτουργικότητα και την αποτελεσματικότητα των δοσμένων μορφών που διατηρούν ώς τότε οι κοινωνικές σχέσεις. ‘Ετσι στις συνθήκες της φεουδαρχικής παραγωγής δεν ευνοείται, γιατί δεν προσφέρει κι ούτε μπορεί να σταθεί, το δουλοκτητικό καθεστώς. Αλλά και η δουλοπαροικία της φεουδαρχίας είναι αδιανόητη στην οργάνωση της βιομηχανικής παραγωγής και μάλιστα στα πλαίσια του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού ή τον σοσιαλισμού.
Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι στα καπιταλιστικά καθεστώτα έχει εξαλειφθεί το φαινόμενο της εκμετάλλευσης του ανθρώπου από άνθρωπο - βασικό πρόβλημα για την Κοινωνική φιλοσοφία. Αντίθετα ο καπιταλιστής έγινε σήμερα οικονομικά ισχυρότερος. Το χάσμα ανάμεσα σ’ αυτόν και τον εργαζόμενο διευρύνθηκε και η εκμετάλλευση παρουσιάζει υψηλότερους δείκτες απόδοσης, γιατί η τεχνολογική πρόοδος υπηρετεί την αύξηση της παραγωγικότητας και της παραγωγής, συσσωρεύοντας κέρδη στις μεγάλες βιομηχανικές και οικονομικές επιχειρήσεις. Και η αναγκαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των ασθενέστερων κοινωνικών τάξεων, ύστερα από την κρίση του 1930 και την πίεση των κοινωνικών κινημάτων, δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι ζούμε στην («κοινωνία της αφθονίας», αλλά ταυτόχρονα είμαστε υποχρεωμένοι να αντιμετωπίσομε την ανεργία, τα αντιλαϊκά οικονομικά μέτρα πολλών καπιταλιστικών χωρών και τα οξυμμένα προβλήματα των εργαζομένων. Δεν μπαίνει, λοιπόν, το πρόβλημα αν η μετάβαση από τη δουλοπαροικία στο βιομηχανικό εργάτη έχει εκτοπίσει την κοινωνική αντίφαση και το ηθικό στίγμα της εκμετάλλευσης.
Πέρα όμως από τη μορφή και το επίπεδο εκμετάλλευσης υπάρχει η εξέλιξη του ευρύτερου φάσματος των κοινωνικών σχέσεων. Τα δικαιώματα των εργαζομένων στην οργάνωση της παραγωγής, στο συνδικαλισμό, στον έλεγχο της οικονομικής πολιτικής και, γενικότερα, η αναβάθμιση της κοινωνικής και οικονομικής τους θέσης, διαφοροποιούν ποιοτικά τη σύγχρονη κοινωνία από τις προηγούμενες. Και οι αναγκαίες αυτές κοινωνικές μεταβολές επανέρχονται με δραστική αποτελεσματικότητα στην οργανωτική και ποιοτική λειτουργία των μέσων παραγωγής, με αποτέλεσμα να υπάρχει η συνεχής εισροή και εκροή νέων δομικών και λειτουργικών στοιχείων, τυπικό γνώρισμα της δυναμικής, και όχι στατικής, διαλεκτικής σχέσης.

*
Κεφάλαιο ΙΙ
Κοινωνία
- Εκπαίδευση

Για να κατανοήσομε σαφέστερα τη σχέση εκπαίδευσης και κοινωνίας, είναι ανάγκη να ξεκινήσομε από τη διατύπωση των βασικών αρχών που διέπουν τη δομική σύνθεση και τη λειτουργία της κοινωνίας. Συχνά γίνεται λόγος για Την κοινωνία και δίνεται μια εικόνα νεφελώδης και σκοτεινή. Κυριαρχεί η γενικότητα και η κενολογία, η οποία μας εξασφαλίζει μεν μιαν επικοινωνία και ένα διάλογο - ανούσιο, ανιαρό και αοριστολόγο - αλλ’ όμως μας κρατάει μακριά από την ουσία του προβλήματος.

 
Παράδειγμα πρώτο: «Στην κοινωνία η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου». Όλοι είμαστε πρόθυμοι να συμφωνήσομε μ’ αυτή τη λογικοφανή ιδεολογική αρχή. Το πρόβλημα όμως είναι ποιοι καθορίζουν τα όρια αυτών των ελευθεριών. Πότε αυτά τα όρια εκφράζουν το πνεύμα της κοινωνικής δικαιοσύνης και πότε είναι κατοχύρωση των κοινών ανισοτήτων.


Παράδειγμα δεύτερο: «Η κοινωνία ασκεί επίδραση στην εκπαίδευση και δέχεται επίδραση από την εκπαίδευση». Επαναλαμβάνομε κι εδώ μια κοινοτυπία και δεν είναι δύσκολα να αποσπάσομε τη συγκατάθεση Του συνομιλητή μας. Λογικό το σχήμα, αβίαστη η σύγκλιση των κρίσεων και απόψεων. Και πιστεύομε ότι βρήκαμε σημείο κοινής αποδοχής.

 

Ουσιαστικός όμως διάλογος είναι αδύνατο να γίνει, γιατί οι ιδεολογικές διαφωνίες επικαλύπτονται με την πλασματική και επιφανειακή κοινή δήθεν αντίληψη για την κοινωνία και την εκπαίδευση, εφόσον θέτομε ως βάση μιαν αρχή που θα έπρεπε να ήταν η απόληξη και το ιδεολογικό επιστέγασμα κοινωνιολογικής και φιλοσοφικής ανάλυσης
Έτσι παρουσιάζεται το φαινόμενο να συμφωνούμε στη θεωρητική αφετηρία και να επέρχεται η διάσταση στην πρακτική αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών προβλημάτων. Θα πρέπει λοιπόν να αναζητήσομε λογική αφετηρία ενσυνείδητης κοινής αποδοχής με σαφή αντίληψη του βάθους και του πλάτους της έννοιας, που αναφέρεται σ’ ένα αντικειμενικό «είναι», και στην προκειμένη περίπτωση, της κοινωνίας. Η ανάλυση της σχέσης κοινωνίας και εκπαίδευσης έχει ανάγκη από τούτη την εννοιολογική και ιδεολογική επεξεργασία. Ο δημιουργικός διάλογος και η έλλογη επικοινωνία έχουν ανάγκη από ορισμένες βασικές εννοιολογικές και σημασιολογικές διευκρινίσεις, πέραν των υποκειμενικών προθέσεων και του διαλογικού ήθους. Όλοι έχομε στη σκέψη μας το ίδιο διάγραμμα για την κοινωνία; Αναλύομε με τον ίδιο φακό τις κοινωνικές δομές; Ανακαλύπτομε τις ίδιες μορφές κοινωνικών σχέσεων;

Τελευταία τροποποίηση στις
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Οι προσευχές των σφουγγαράδων στον Απόλλωνα
10.00
Quantity:

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version