Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

ΔΑΝ. ΖΕΡΒΟΣ: Καταπολέμηση ακρίδων και σφηκών το 19ο αι.

Παλιότερα οι πρόγονοί μας παράλληλα με την Σπογγαλιεία, που ήταν η κύρια απασχόλησή τους, καλλιεργούσαν και τη λίγη καλλιεργήσιμη γη του άγονου νησιού μας. Έτσι υπήρχαν στην Κάλυμνο αρκετά ελαιόδεντρα, συκές, αμπέλια και πολλά σπορίδια όπου έσπερναν κυρίως κριθάρι, λίγο στάρι, όσπρια κ.λπ.

 

Ένας σημαντικός εχθρός των καλλιεργειών ήταν τα σμήνη των ακρίδων που κατά καιρούς, όταν εύρισκαν ευνοϊκές συνθήκες, έκαναν την εμφάνισή τους στην Κάλυμνο και με μεγάλη ταχύτητα εξαφάνιζαν κάθε πράσινο φύλλο που βρισκόταν στο δρόμο τους. Ο παπά χατζή Νικόλας Καλαβρός αναφέρει στο ημερολόγιό του μια τέτοια επιδρομή ακρίδων τον Μάιο 1828 και γράφει ότι ‘‘έγινεν μεγάλη δυστυχία εις τες σπορές από ακρίδαν και αβροσίαν(1)’’. Τότε δεν υπήρχαν εντομοκτόνα και τα μέσα καταπολέμησης των ακρίδων ήταν ελάχιστα. Μόνη παρηγοριά των ανθρώπων η πίστη στο Θεό. Έτσι με παρακλήσεις, λιτανείες και Λείψανα Αγίων προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν τη Θεία προστασία. Χαρακτηριστική είναι μια εγγραφή του 1864 στο βιβλίο πράξεων και αλληλογραφίας της Δημογεροντίας με σχετικό αίτημα προς τη Μονή της Πάτμου.

Η εγγραφή του 1864

Αριθμός 41 / Μαρτίου 22 / Κατ’ αίτησιν των κατοίκων Καλύμνου εστάλη επιστολή εις Πάτμον προς τον οσιώτατον Καθηγούμενον της Μονής του Θεολόγου και λοιπούς Πατέρας, δι’ ης παρακαλείται ίνα αποστείλη ενταύθα την τιμίαν κάραν του Αποστό­λου Θωμά ως αποτρεπτικήν(2) των ακρίδων αναφανεισών εις πολλά μέρη της Νήσου, και επαπειλουσών τα γεννήματα, και τα καρποφόρα δένδρα.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1881, η Δημαρχία αποφάσισε να πάρει και άλλα πιο πρακτικά μέτρα. Έτσι επικήρυξε τις ακρίδες με την υπόσχεση χρημάτων σε όσους τις εξόντωναν:

Η απόφαση του 1881

Αριθμός 17                              Η Δημογεροντία Καλύμνου

Η εν τω τόπω ενσκήψασα ακρίς επαπειλεί μεγάλην καταστροφήν. Προς πρόληψιν λοιπόν του κακού τούτου διακηρύττομεν, ότι οι θέλοντες να συλλέξωσιν ακρίδας, πράσινας και μαύρας, τόσον μεγάλας όσον και μικράς δύνανται να τας φέρωσιν προς τον ταμίαν της Εφορίας των ενταύθα σχολείων κ. Εμμ. Μαγκλήν παρά του οποίου θα πληρώνονται δι’  εκάστην οκάν γρόσια πέντε(3).     Εν Καλύμνω τη 27 Μαρτίου 1881

Οι Δημογέροντες   Νικόλαος Μαΐλλης,  Κλεάνθης Σ. Ζερβός.

Δεν είναι γνωστό πόσοι και σε ποιο βαθμό ανταποκρίθηκαν στη επικήρυξη και πόσες οκάδες ακρίδων μαζεύτηκαν.

Μια άλλη απειλή για την αγροτική παραγωγή ήταν οι σφήκες. Γι’ αυτές το Δημοτικό Συμβούλιο είχε άλλο σχέδιο, όπως φαίνεται σε απόφαση του το 1883.

Η απόφαση του 1883

Αριθμός 25                                Το Δημοτικόν Συμβούλιον

Εγκρίνει να συναχθώσι  δι’ εξόδων της Κοινότητος αι σφήκες αίτινες ήδη ανεφάνησαν εις μέγα πλήθος δια να προστατευθώσι τα αμπέλια των πολιτών ως και τα σύκα των από της επικειμένης φθοράς, τα έξοδα δε ταύτα να προστεθώσιν εν αναλογία επί των δεκάτων(4) των αμπελίων(5) εκάστου των πολιτών.

Εγένετο σήμερον την εικοστήν πρώτην Μαΐου του Χιλιοστού οκτακοσιοστού ογδοηκοστού τρίτου έτους.              Εν Καλύμνω     Οι Δημογέροντες:  Θέμελις Ολυμπίτης, (6)

Οι Δημοτικοί Σύμβουλοι

Μιλτιάδης Γ. Ζερβός,   Α.  Κουρεμέτης,    Σ. Γ. Χ΄΄ Θέμελις,    Χ. Χριστοφίλης

Παρατηρήσεις και σχόλια

(1) αβροσία = αβροχία, ανομβρία. (2) Είναι αξιοθαύμαστη η πίστη των προγόνων μας, ότι και μόνη η παρουσία του Αγίου Λειψάνου θα έδιωχνε τις ακρίδες από την Κάλυμνο! (3) Τα 5 γρόσια, όπως φαίνεται από μια απόφαση του Δ.Σ. της ίδιας εποχής για τη διατίμηση κρεάτων και ψαριών, ήταν η αξία μιας οκάς βοδινού κρέατος ή μιας οκάς ψαριών ‘‘χονδρών παραγαδίσιων και δικτύσιων’’(4) δέκατα = φόρος της ‘‘δεκάτης’’, δηλαδή το ένα δέκατο της αξίας κάθε παραγόμενου προϊόντος, που δινόταν ως φόρος στο Δημοτικό ταμείο. (5) Αξιοπρόσεκτο ότι η δαπάνη χρεώνεται μόνο στα αμπέλια, παρόλο που αναφέρονται και τα σύκα ως υπό προστασία προϊόντα. (6) Δεν αναφέρεται δεύτερος Δημογέροντας. Είναι γνωστό ότι οι Δημογέροντες ήσαν δύο, ο πρώτος ήταν ο Πρόεδρος της Δημογεροντίας και ο δεύτερος ο Ταμίας της.

Τελευταία τροποποίηση στις
Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version