Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Δ. ΖΕΡΒΟΣ: Οι ξένοι στην Κάλυμνο του 19ου αιώνα

Σε ένα από τα παλιά βιβλία της Δημογεροντίας, το πιο παλιό από όσα είδα και φωτογράφησα, υπάρχει μια διακήρυξη του 1864 προς τους ξένους, δηλαδή τους μη Καλύμνιους, που βρίσκονται στην Κάλυμνο, η οποία πιστεύω ότι έχει ενδιαφέρον διότι αποκαλύπτει τον φόβο και την αγωνία των προγόνων μας μπροστά στο άγνωστο που αντιπροσώπευε γι αυτούς η επίσκεψη στο νησί τους κάποιου ξένου επισκέπτη ή ακόμη περισσότερο κάποιου ξένου πλοίου.

 

Την εποχή εκείνη οι κάτοικοι των νησιών ήταν εκτεθειμένοι σε πολλούς κινδύνους. Στις θάλασσες κυκλοφορούσαν πειρατές που συχνά έκαναν επιδρομές  και λεηλατούσαν τα νησιά. Οι επισκέπτες που πήγαιναν σ’ ένα νησί μπορεί να ήταν έντιμοι έμποροι, που γύριζαν από νησί σε νησί πουλώντας και αγοράζοντας διάφορα, ή και απατεώνες που πηγαίνοντας από τόπο σε τόπο ξεγελούσαν και έκλεβαν τους ντόπιους. Επίσης μπορεί να ήταν διάφοροι τεχνίτες που πήγαιναν να εργαστούν, αλλά κυκλοφορούσαν και εγκληματίες, φυγόδικοι και δραπέτες από την Ελλάδα και από άλλες Βαλκανικές κυρίως Χώρες. Ετσι πάντα υπήρχε ο φόβος και η δυσπιστία απέναντι στους άγνωστους επισκέπτες. Τουρισμός όπως τον ξέρουμε σήμερα δεν υπήρχε. Οι περιηγητές ήταν λίγοι πλούσιοι Ευρωπαίοι που ξόδευαν τα χρήματά τους σε ταξίδια για να ικανοποιήσουν την επιθυμία τους να δουν από κοντά τους τόπους που γέννησαν τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό ή, οι περισσότεροι, να επενδύσουν στην αξία των λειψάνων αυτού του πολιτισμού, που λεηλατούσαν ασύστολα με την άδεια των Οθωμανικών αρχών.

Οι επισκεπτόμενοι την Κάλυμνο, εκτός από τους ελάχιστους Ευρωπαίους φιλέλληνες αρχαιολόγους (ή μήπως πιο σωστά ‘‘φιλέλληνες’’ αρχαιοκάπηλους), τους οποίους προφανώς δεν αφορούσε η διακήρυξη μια και κατά κανόνα ήταν εφοδιασμένοι με κυβερνητικές άδειες, ήταν κυρίως κάτοικοι των γειτονικών νησιών ή της απέναντι Μικρασιατικής ακτής, Ελληνες ή Οθωμανοί, αλλά και Ελληνες από την Ελλάδα, που πήγαιναν στην Κάλυμνο για να εμπορευθούν ή να εργαστούν. Σ’ αυτούς, όπως φαίνεται απευθύνεται η διακήρυξη.

Η διακήρυξη

Αριθμός 4  .          Προς άπαντας τους εν Πόθια(1) παρεπιδημούντας ξέ[νους] (2).

Κατ’ ανωτέραν διαταγήν προσκαλείσθε όσοι δ[ια]μένετε ενταύθα εντός τριών ημερών να παρουσιασ[θήτε] εις το Δημαρχείον και δώσητε έκαστος αξιόχρεων εγ[γυ]ητήν(3) περί της καλής αυτού διαγωγής. Άλλως θέλητε [από]πέμπεσθαι εντεύθεν. Οι δε όντες με πλοία, άμα [κτυ]πήση ο κώδων της εκκλησίας, ήτοι εις τας 2 ώρας [της νυ]κτός(4), οφείλετε ν’ αποσύρησθε έκαστος εις ο αν[ήκει] πλοίον. Μετά δε το κτύπημα του κώδωνος, ό[στις] ευρεθή εις την αγοράν ή εις το καφφενείον συλλαμ[βα]νόμενος υπό των επί τούτω περιφερομένων αστυνομι[κών και] φυλάκων θέλει φυλακίζεσθαι και καθυποβάλλεσθαι ε[ις] πρόστιμον ως απειθής(5). Τη 8 Φεβρ. 1864

Παρατηρήσεις και σχόλια

(1) Είναι αξιοπρόσεκτο ότι η διακήρυξη απευθύνεται σ’ εκείνους τους ξένους που παρεπιδημούν, δηλαδή μένουν προσωρινά, μόνο στην Πόθια, στο λιμάνι και όχι στην πόλη, τη Χώρα. Γιατί άραγε; Μήπως στη Χώρα δεν παρεπιδημούσαν ξένοι; ή στη Χώρα ήταν ευκολότερα υπό τον έλεγχο των τοπικών αρχών; (2) Ότι περιλαμβάνεται σε αγκύλες έχει συμπληρωθεί κατά τη μεταγραφή διότι δεν φαίνεται στο πρωτότυπο λόγω φθοράς. (3) Δηλαδή για να μπορεί να μείνει κάποιος μη Καλύμνιος στην Κάλυμνο έπρεπε οπωσδήποτε να έχει γνωστό κάποιον έντιμο και εύπορο Καλύμνιο, που θα εγγυόταν γι αυτόν και θα αναλάμβανε να εξοφλήσει όποια τυχόν οικονομική υποχρέωση, από εμπορική συναλλαγή ή από ενδεχόμενη καταδίκη σε πρόστιμο, άφηνε ακάλυπτη. (4) Οι ‘‘2 ώρες της νυκτός’’ πρέπει να ήταν 2 ώρες μετά τη δύση του ηλίου, κατά τον Βυζαντινό τρόπο μέτρησης της ώρας, και όχι 2 μετά τα μεσάνυχτα όπως το εννοούμε σήμερα. (5) Φαίνεται ότι οι ξένοι ναυτικοί είχαν περιορισμένη ελευθερία κινήσεων στο λιμάνι της Καλύμνου και όποιος δεν τηρούσε τους περιορισμούς αντιμετώπιζε πολύ σοβαρή τιμωρία.

Τελευταία τροποποίηση στις
Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version