Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Τελικά δεν χτίζονται οι καμάρες του Αγ. Γεωργίου Κύριο

Ανακλήθηκε η άδεια, ανεξήγητες μανούβρες αποφάσεων και η Καλυμνιακή «κοινωνία της σιωπής»

 Ο δήμαρχος κ. Δημ. Διακομιχάλης εξέδωσε το παρακάτω δελτίο τύπου (δ.τ.), με ημερομηνία 19/4/11, για την ανάκληση της άδειας να κλειστούν οι καμάρες του Αγ. Γεωργίου:

«Την ικανοποίησή του εξέφρασε ο Δήμαρχος Καλύμνου κ. Δημήτρης Διακομιχάλης για την σημερινή απόφαση της 4ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων για ανάκληση της υπ. αριθ6784/20-12-2011 απόφασης της ιδίας Υπηρεσίας, με την οποία εγκρινόταν παρέμβαση στην στοά του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου Πανόρμου.

Το θέμα, που δημιούργησε αναστάτωση στους κόλπους των ενοριτών της περιοχής, παραπέμπεται στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και η εξέλιξή του θα είναι άμεσου ενδιαφέροντος για την Δημοτική Αρχή.

Ο Δήμαρχος Καλύμνου σε τηλεοπτική συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα είχε διαφωνήσει με την αρχική απόφαση της 4ης Εφορίας, είχε συστήσει νηφαλιότητα με όσους ασχολούνται με το θέμα και ζήτησε να γίνουν δεύτερες σκέψεις και ωριμότερη αντιμετώπιση του ζητήματος.

Τόνισε ότι από την πλευρά του, σταθερή  αρχή προσέγγισης του παρόντος αλλά και αναλόγων προβλημάτων, είναι η αναζήτηση λύσεων μέσω υπευθύνων μελετών, σε βάθος έρευνας και πάντα με βασικό γνώμονα  την προάσπιση της πολιτιστικής και μνημειακής κληρονομιάς του τόπου μας».

***

Το σχέδιο για το κλείσιμο του ημιϋπαίθριου νάρθηκα του Αγ. Γεωργίου Πανόρμου είναι παλιά ιστορία. Κρατάει από το 1995. Τότε αποτράπηκε… τελεσίδικα, όταν κάποιοι στην Κάλυμνο κινητοποιήθηκαν και πέτυχαν να εκδοθεί απόφαση με την οποία το Υπουργείο Πολιτισμού (ΦΕΚ 159/16/4/1996), ύστερα από γνωμοδότηση του Τοπικού Συμβουλίου Αρχαιοτήτων (Α.Π. 7/3.11.1995)  Δωδεκανήσου χαρακτήρισε το ναό του Αγ. Γεωργίου ως «μνημείο χρήζοντος ειδικής προστασίας, επειδή είναι σημαντικό κτίσμα που τεκμηριώνει την οικονομική ακμή και αισθητική αντίληψη των Καλυμνίων στο τέλος του 19ου αι.», και ότι εξωτερικά «διατηρεί πολλά μορφολογικά νεοκλασικά στοιχεία», ενώ εσωτερικά «η διακόσμηση του αποτελείται από έργα σημαντικών Καλυμνίων ζωγράφων».

Μετά από αυτή την απόφαση της Πολιτείας, οι καμάρες του Αγ. Γεωργίου γλίτωσαν το χτίσιμο – όχι όμως και το δάπεδο του χώρου αυτού, από το οποίο αφαιρέθηκαν τα ψηφιδωτά (στοιχείο εξωτερικού χώρου) και το έστρωσαν με πολύχρωμες πλάκες… της χαράς.

Σήμερα το θέμα αναθερμάνθηκε σε πολύ υψηλή θερμοκρασία. Σε βαθμούς καύσεως, αφού κατόρθωσαν να βγάλουν μέχρι και άδεια επισκευής-συμπλήρωσης, αφού προηγουμένως έπεισαν (!) την Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου και το Τοπικού Συμβούλιο Μνημείων Δωδεκανήσου ότι ο Αγ. Γεώργιος δεν έχει την ιστορική και μνημειακή αξία όπως ακριβώς γνωμοδότησαν πριν 16 χρόνια. Ούτε λίγο ούτε πολύ, κάποιοι από την Κάλυμνο (πρέπει να τους μάθουμε, για να τους προσέχουμε…) γνωμοδότησαν ότι οι καμάρες χτίστηκαν μετά το 1950. Εις απάντηση δημοσιεύσαμε φωτογραφία των αρχών του 20αι., με τον Αγ. Γεώργιο να έχει τις καμάρες του. Εξάλλου αυτή την αρχιτεκτονική γραμμή έχουν στην Κάλυμνο σχεδόν όλοι οι ναοί του 18ου & 19ου αι. - άσχετα αν οι Καλύμνιοι έχουμε λαμπρά ιστορία παραμορφωτικών επεμβάσεων στους ναούς μας.

Πώς είναι δυνατόν να γίνονται όλες αυτές οι μανούβρες σε επίπεδο Υπηρεσιών του Δημοσίου, και να εξυφαίνονται τέτοια σχέδια παραμορφωτικών παρεμβάσεων εις βάρος ιερών ναών, κατά την εκκλησιαστική φράση: «Κύριος οίδε», και κατά τη λαϊκή: «Ένας Θεός ξέρει».  Η προσωπική μας εμπειρία από τη ζωή μες στην εκκλησία (περί τα 60 ετών, 51 ιεροψαλτικά) λέει ότι ο πόθος και η φιλοδοξία των ιερέων και επιτρόπων που αναλαμβάνουν καθήκοντα σε μια ενοριακή εκκλησία είναι να προσφέρουν όσο γίνεται περισσότερα, ει δυνατόν εντυπωσιακά. Αυτή η ψυχολογία υπέρ του ναού τους καλλιεργεί όμως και μια συμπεριφορά κτήτορα.

Λυπούμαστε ειλικρινά που με την αρθρογραφία μας στεναχωρήσαμε κάποιους ιερείς της Καλύμνου – μας το έδειξαν… Αλλά όπως εκείνοι νοιάζονται για τις εκκλησίες μας έτσι και εμείς θεωρούμε αναφαίρετο δικαίωμα μας να αντιδρούμε όταν πάει να γίνει κάτι κακό, κατά τη γνώμη μας από τους παράφορα… «αγαπώντας την ευπρέπειαν του οίκου» του Θεού και απαιτούν άρον άρον να βάλουν τη σφραγίδα τους. Τουλάχιστον εμείς τεκμηριώσαμε και το καθετί που γράψαμε.

Θα πρέπει να αναλογιστούν εφημέριοι και επίτροποι τις ιστορικές τους ευθύνες. Να έχουν υπόψη τους ότι  εκεί που πατάνε τα πόδια τους, μες στην εκκλησία, εκεί προηγήθηκαν άλλοι, πολλές γενεές υπηρετών του ναού. Αν όλοι οι πρώην προσθέτανε και μερικά «δωμάτια» στην Εκκλησία, για να χωράει όλο τον κόσμο, η εκκλησία «τους» θα είχε παραμορφωθεί εντελώς και θα είχε καταντήσει ξένη προς το αρχικό της σχήμα. Η κάθε εκκλησία φέρει τη σφραγίδα της τοπικής εκκλησιαστικής ιστορίας και του πολιτισμού της κοινωνία, η οποία οικοδόμησε αυτό το ναό. Ο κάθε ναός ποτέ δεν ανήκε σε κανένα, ούτε καν σ’ αυτούς που τον έκτισαν με δικά τους χρήματα ή που συνέβαλαν οικονομικά στην ανέγερση του ναού. Η κάθε εκκλησία ανήκει στην Κάλυμνο και την ιστορία της.

Πιθανόν στον Αγ. Γεώργιο να υπάρχει πρόβλημα χώρου, όμως μπορεί να βρεθεί άλλη λύση πιο «φιλική» με την ιστορία και την αρχιτεκτονική παράδοση – να εξετάσουν π.χ. την περίπτωση του δεύτερου κλίτους, στα βόρεια του ναού.  Και ίσως η περίπτωση του Αγ. Γεωργίου αποτελέσει την απαρχή μιας νέας αντιμετώπισης των ανεξέλεγκτων παρεμβάσεων στις εκκλησίες της Καλύμνου. Να μάθουμε όλοι πότε κάνουμε καλό σε μια εκκλησία και πότε διαπράττουμε βανδαλισμό κατά της αρχιτεκτονικής και ιστορικής ταυτότητας μιας εκκλησίας.

Θα πρόσθετα συμπληρωματικά (δεν είναι παρένθεση, είναι συμπλήρωση στο όλο ζήτημα) ότι την ίδια υποχρέωση έχουνε ιερείς και ιεροψάλτες και στην τέλεση των ιερών ακολουθιών: Να σέβονται την τοπική μουσική και τελετουργική παράδοση. Τα «μοντέλα» από Κωνσταντινούπολη-Θεσσαλονίκη, Αγιον Όρος, Αθήνα και (πολύ περισσότερο) από Επτάνησα, είναι χρήσιμα και μας προσθέτουν γνώση. Όμως κάθε περιοχή της Ελλάδας ή και κάθε νησί να κρατάει την τοπική του μουσική παράδοση. Το να γίνουμε όλοι ένα, μια ενιαία μουσική σχολή, αυτό δε συνιστά πρόοδο αλλά μαζικοποίηση και απώλεια τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας. Στέκομαι σ’ αυτά τα ολίγα.

Επομένως, πρέπει να δούμε το Όλον. Ο ναός κάθε πόλης και χωριού, με το αρχιτεκτονικό του σχήμα και τις αγιογραφίες του, αλλά και μαζί με την τοπική ψαλτική τέχνη και τις ιδιοτυπίες στο τελετουργικό (γάμων, στις βαπτίσεων, τοπικών εθίμων σε γιορτές Χριστουγέννων, Θεοφανείων, Πάσχα κ.λπ)  αποτελούν ένα «ενιαίο και αδιαίρετο πολιτισμικό Όλον» που έχει ξεχωριστή πολιτισμική αξία. Και ας μη διαφεύγει της προσοχής μας ότι η Εκκλησία είναι ο κατεξοχήν «συντηρητικός θεσμός», με την έννοια ότι «συντηρεί» ως κόρην οφθαλμού την παράδοση και πολύ δύσκολα υιοθετεί καινοτομίες, αλλαγές. Δεν τις απορρίπτει a priori, αλλά τις πολιτογραφεί ως οικείο πολιτισμικό στοιχείo, μετά από πολύ έλεγχο μες στο χρόνο και εφόσον αυτές θεωρηθούν «αυτονόητες». Πάντοτε όμως μέσα από τη σταδιακή καθιέρωσή τους, δηλαδή την άτυπη θεσμοποίηση με την πάροδο του χρόνου.

Γι’ αυτό και σ’ αυτά όμως τα θέματα πρέπει να έχει λόγο, υποχρεωτικά και όχι… προαιρετικά, η τοπική κοινωνία. Κάτι που δε συνέβη στο θέμα του Αγ. Γεωργίου. Άλλοι για να μη στεναχωρήσουν τον μητροπολίτη ή τον παπά της ενορίας ή τον Α΄ και Β΄ επίτροπο (κουτοπονηριάς και υποκρισίας το ανάγνωσμα), άλλοι πάλι επειδή «αγρόν ηγόρασαν» και ανέθεσαν σε άλλους το καθήκον της αντίδρασης, έκαναν την Κάλυμνο την «κοινωνία της σιωπής». Αποτέλεσμα, τοπικά ακούστηκαν μόνο μια-δυο φωνές που διαμαρτυρήθηκαν ή εξέφρασαν ήπια διαφωνία για την επιχειρούμενη την αλλοίωση της εκκλησίας. Από τους εκτός Καλύμνου συμπατριώτες μας αντέδρασαν Καλύμνιοι της  Θεσσαλονίκης και η Ενωση Καλυμνίων Αττικής, η οποία έδρασε ακαριαία και συντονισμένα προς πάσαν κατεύθυνση.

Ο δήμαρχος κ. Διακομιχάλης πήρε σαφή θέση πάνω στο πρόβλημα. Είπε ένα ξεκάθαρο όχι. Θα προτιμούσαμε όλος ο πολιτικός κόσμος του νησιού μας (αφού ο πνευματικός στα «δύσκολα» ομφαλοσκοπεί) και άνθρωποι του πολιτισμού να μάθουνε να μιλάνε ανοικτά και καθαρά όταν το θέμα «καίει» και είναι αναγκαία η συστράτευση όλων. Το θέμα ακόμη δεν έληξε οριστικά. Δεν πρέπει να μας ανάψει «φωτιές» το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο».

Τελευταία τροποποίηση στις

1 σχόλιο

  • Σύνδεσμος σχολίου ΝΙΚΟΣ ΣΔΡΕΓΑΣ δημοσιεύθηκε από ΝΙΚΟΣ ΣΔΡΕΓΑΣ

    Δάσκαλε έχεις δίκιο, δεν μπορεί λόγο έλλειψης χώρου να μην λαμβάνετε υπόψη η αρχιτεκτονική παράδοση και η ιστορική ταυτότητα μιας εκκλησίας. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει και η πρώην ενορία μου η Υπαπαντή που είναι πλήρως κορεσμένη δεν έγινε όμως καμιά παρέμβαση στο να αλλοιωθεί η αρχιτεκτονική παράδοση του ναού. Εξάλλου οι εκκλησίες εκτός από την Ανάσταση στην σημερινή εποχή δύσκολα γεμίζουν. Αλλά ας μείνει και μια ωραία εικόνα μια γραφικότητα από το χθες το δικό σας το χθες το δικό μας στο αύριο των παιδιών μας.
    Καλή Ανάσταση

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version