Η Αργώ της Καλύμνου - Καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση για την Κάλυμνο και τα γύρω νησιά

Switch to desktop

Δανιήλ Α. Ζερβός: 1864. Αποστολή στη Σάμο

Όπως είναι γνωστό, στην Κάλυμνο υπάρχουν πολλές «Αμμουδάρες», δηλαδή περιοχές με Θηραϊκή γη, που στη Κάλυμνο είναι γνωστή ως πορσελάνη, της οποίας μείγμα με ασβέστη και νερό χρησιμοποιείται από την αρχαία εποχή μέχρι και σήμερα ως άριστο συνδετικό υλικό στις οικοδομές.

 

Σχετικά με την πορσελάνη βρήκα σε ένα από τα παλιά βιβλία της Δημογεροντίας, του έτους 1864, τρία πολύ ενδιαφέροντα κείμενα: Μια απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και δύο επιστολές των Δημάρχων προς τις αρχές της Σάμου.

Από τα κείμενα αυτά φαίνεται ότι τότε, αφενός μεν η πορσελάνη της Καλύμνου κάλυπτε και ανάγκες γειτονικών νησιών, αφετέρου δε η Δημογεροντία προσπάθησε να εξασφαλίσει κάποια έσοδα από την εξαγωγή της.  Συγκεκριμένα προκύπτει ότι την εποχή εκείνη κατασκευαζόταν το λιμάνι στο Τηγάνι της Σάμου, το σημερινό Πυθαγόρειο, και για την κάλυψη των αναγκών των έργων εκείνων οι Σαμιώτες έπαιρναν πορσελάνη από την Ψέρημο, που τότε ολόκληρη ήταν ιδιοκτησία του Δήμου Καλύμνου. Τότε η Δημογεροντία αποφάσισε να διεκδικήσει αποζημίωση από τις αρχές της Σάμου και για το σκοπό αυτό έστειλε εκεί εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο, τον οποίο εφοδίασε με επιστολές προς την Βουλή της Σάμου και προς τον Ηγεμόνα.

Δυστυχώς δε μπόρεσα να βρω μέχρι σήμερα στοιχεία για το αποτέλεσμα εκείνης της αποστολής. Ποια ήταν άραγε η συνέχεια; Οι Σαμιώτες δέχτηκαν να πληρώσουν για την πορσελάνη ή όχι; Και αν πλήρωσαν, πόσα; Ελπίζω κάπου να υπάρχουν οι απαντήσεις και να βρεθούν κάποτε.

Οπωσδήποτε όμως, ανεξάρτητα από την όποια συνέχεια, τα κείμενα αυτά έχουν, πιστεύω αρκετό ενδιαφέρον.

Τα έγγραφα

[Το κείμενο των εγγράφων είναι στις φωτογραφίες διότι δεν είναι πλέον δυνατή η πολυτονική καταχώρησή τους.]

Παρατηρήσεις και σχόλια

1. Άραγε γιατί συγκλήθηκε έκτακτη συνεδρίαση; Από το γεγονός ότι τονίζεται στο πρακτικό ότι ήταν παρόντες όσοι Σύμβουλοι βρισκόντουσαν στην Κάλυμνο, και, όπως φαίνεται από την ημερομηνία, ήταν Καλοκαίρι και ασφαλώς κάποιοι Δημοτικοί Σύμβουλοι θα ήταν στο σπογγαλιευτικό ταξίδι, μπορούμε να υποθέσουμε ότι την θερινή περίοδο δεν γινόντουσαν τακτικές συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου παρά μόνο έκτακτες, για σοβαρά και επείγοντα θέματα, με όσους Συμβούλους βρισκόντουσαν στην Κάλυμνο.

2.Η επισήμανση ότι ο τόπος ανήκει στην Εκκλησία αφήνει να εννοηθεί ότι αν δεν πληρωθεί η πορσελάνη, η αυθαίρετη λήψη της αποτελεί κλοπή από εκκλησία, για την οποία απειλείται η Θεία τιμωρία!  Άλλωστε την εποχή εκείνη ήταν σε εξέλιξη η κατασκευή της εκκλησίας του Χριστού στην Πόθια (βλ. Μιχαήλ Κουτελλά: ‘‘Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΘΙΑ’’ στον ΙΘ’ τόμο (2011) των Καλυμνιακών Χρονικών), η επίκληση της οποίας ήταν εύλογη αιτία για να δικαιολογήσει την απαίτηση πληρωμής για την πορσελάνη.

3. Το έτος 1864 Δήμαρχοι ήταν οι Θεόδωρος Τσαούσης και Μιχαήλ Συμεών, που εκλέχτηκαν στις 2 Φεβρουαρίου 1864 (βλ. Δανιήλ Α. Ζερβού: ‘‘Η πρώτη φροντίδα των νεοεκλεγέντων Δημάρχων του 1864’’ στην δικτυακή ΑΡΓΩ ΤΗΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ, http://www.argokalymnos.gr/ στο blog zervos. Σχετικό είναι και: του ιδίου, ‘‘Διάγγελμα νεοεκλεγέντων Δημάρχων’’ στην ΑΡΓΩ ΤΗΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ φύλλο 254, Αυγούστου 2011).

4. Την εποχή εκείνη, 1859-1866, ηγεμόνας της Σάμου ήταν ο Μιλτιάδης Αριστάρχης, ο οποίος ήταν γόνος παλιάς Φαναριώτικης οικογένειας, καταγόμενης από τον Ιωάννη Τσιμισκή, πολλά μέλη της οποίας κατέλαβαν σημαντικές θέσεις στην υπαλληλική ιεραρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μετά τη λήξη της υπηρεσίας του ως ηγεμόνα της Σάμου και την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη, του απονεμήθηκε από τον Σουλτάνο ο κληρονομικός τίτλος του πρίγκιπα. Ο Σχολάρχης Νικόλαος Καλαβρός γράφει σε μια ημερολογιακή του σημείωση ότι το 1881 ο πρίγκιπας Μιλτιάδης Αριστάρχης, ως Μουτεσαρίφης (=Νομομαθής απεσταλμένος του Σουλτάνου σε ειδικές αποστολές για διευθέτηση τοπικών ζητημάτων) και προσωρινός Βαλής (=Γενικός Διοικητής, Νομάρχης) της Χίου, στην οποία τότε υπαγόταν διοικητικά η Κάλυμνος, συνέπραξε ώστε να πετύχει η αποστολή των πληρεξουσίων απεσταλμένων της Καλύμνου Νικολάου Καλαβρού και Γ. Γ. Χατζηθεοδώρου και να εκδοθεί κυβερνητική απόφαση με την οποία καταργήθηκε η διαίρεση της Καλύμνου σε δύο Δήμους, Πόθιας και Χώρας, με δύο αντίστοιχες Δημογεροντίες, που είχε γίνει δύο χρόνια νωρίτερα εξαιτίας των ακραίων πολιτικών αντιπαραθέσεων της εποχής εκείνης, και αναγνωρίστηκε ξανά η Κάλυμνος ως ένας ενιαίος Δήμος με μία Δημογεροντία.

Τελευταία τροποποίηση στις
Δανιήλ Ζερβός

Δανιήλ Ζερβός

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι έχετε συμπληρώσει όλα τα πεδία με το (*). Η Αργώ της Καλύμνου διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων πριν την ανάρτησή τους. Τα ανάρμοστα και προσβλητικά σχόλια δεν θα δημοσιεύονται.

Η Αργώ της Καλύμνου - καθημερινή ηλεκτρονική ενημέρωση

Top Desktop version